Reklama

Nieporadny pacjent bez wsparcia. Problem nie jest marginalny

Trzeba zmienić prawo i praktykę, by osoby poważnie chore, a dodatkowo samotne, mogły uzyskać pomoc.

Publikacja: 07.09.2023 07:29

Nieporadny pacjent bez wsparcia. Problem nie jest marginalny

Foto: Adobe stock

W Instytucie Wymiaru Sprawiedliwości przygotowano raport o regulacjach określających wydawanie przez sądy opiekuńcze zezwoleń/zgód na udzielenie świadczenia zdrowotnego dorosłemu pacjentowi. Chodzi głównie o osoby w podeszłym wieku po udarach i wylewach lub nieprzytomne. Problem nie jest marginalny. W 2022 r. do sądów wpłynęło 13718 spraw na podstawie przepisów ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Czytaj więcej

Ratownicy medyczni mają problem z ratowaniem dzieci

Wiele do poprawy

Doktor Jerzy Słyk, autor opracowania, zbadał akta 204 spraw z 24 sądów rejonowych. Co wynika z kwerendy? Przepisy „ustawy lekarskiej” są zbyt skomplikowane, bo nie rozumieją ich ani pacjenci, ani sami medycy. Nie rozwiązują też problemów procesowych, takich jak określenie kręgu wnioskodawców i uczestników postępowania, sposobu jego prowadzenia, doręczeń czy reprezentacji procesowej pacjenta.

Praktyka sądowa jest niejednolita – chodzi o sposób wszczęcia takich postępowań (z urzędu lub na wniosek). Szpital w 50 proc. spraw jest traktowany przez sąd jako uczestnik postępowania nieprocesowego. Sądy dążą też do odformalizowania procedury, np. gdy prowadzą postępowanie na wniosek mimo jego braku. Ponadto pacjent niezdolny do wyrażenia zgody i niemający przedstawiciela ustawowego często jest pozbawiony reprezentacji procesowej, co może narażać na zarzut nieważności postępowania. Z kolei w postępowaniu dowodowym sądy zwykle uznają za wystarczające dokumenty lekarskie.

– W sprawach o zezwolenie na świadczenia medyczne jest wiele problemów, z którymi sądy rodzinne borykają się od lat – mówi „Rz” sędzia Ewa Ważny, prezes Stowarzyszenia Sędziów Rodzinnych. I podkreśla, że ustawodawca nadal nie doprecyzował przepisów o reprezentacji pacjenta, który jest nieprzytomny lub niezdolny do świadomego wyrażenia zgody na zabieg.

Reklama
Reklama

– To sprawy bardzo trudne i pilne. Jest ich bardzo dużo, szczególnie w rejonach sądów, gdzie są duże szpitale. Sądy podejmują decyzje o zabiegach operacyjnych o podwyższonym ryzyku na cito, na podstawie dokumentacji medycznej, bo zazwyczaj nieprzytomny pacjent nie może czekać. Orzeczenia są natychmiast wykonalne, a pacjent nie może się od nich odwołać, bo nie ma swojego reprezentanta. Brakuje podstaw do ustanowienia kuratora bądź adwokata czy radcy prawnego z urzędu, tak jak np. w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego. Taki reprezentant powinien mieć prawo wglądu w dokumentację medyczną. By zadbać o prawa pacjenta, większość sądów doręcza odpis postanowienia prokuratorowi, który ma prawo do zbadania sprawy i złożenia apelacji – wyjaśnia sędzia Ewa Ważny.

Trzeba więc doprecyzować przepisy o wszczęciu postępowania, kręgu jego uczestników, kosztach, a zwłaszcza reprezentacji pacjenta. Niezbędna jest korekta regulacji o zgodzie medycznej i rezygnacja z wymogu zezwolenia sądu w przypadku pacjentów dorosłych nieubezwłasnowolnionych, nieposiadających przedstawiciela ustawowego, niezdolnych do wyrażenia zgody medycznej, gdy te okoliczności wystąpią łącznie. O udzieleniu świadczenia mógłby po konsultacji decydować lekarz – np. po poinformowaniu sądu opiekuńczego. W gestii sądu powinny być przypadki, które budzą wątpliwości.

Konieczny pełnomocnik

Katarzyna Przyborowska, radca prawny, mówi „Rz”, że cały ciężar postępowania, w tym przygotowanie dokumentacji medycznej, na której opiera się sąd, spoczywa na szpitalu. A brak ustawowego obowiązku wyznaczenia pełnomocnika chorego nie ułatwia postępowania. I to należałoby zmienić.

Ochrona zdrowia
Czy uda się ocalić szpitale na Podkarpaciu?
Materiał Promocyjny
AI to test dojrzałości operacyjnej firm
Ochrona zdrowia
Od kilku do 80 pacjentów na godzinę. „Rzeczpospolita” ustaliła, jak obciążone są SOR-y
Ochrona zdrowia
Leczenie bólu w szpitalach. NFZ wykrywa nieprawidłowości. W tle pieniądze
Ochrona zdrowia
Więcej pacjentów z szansą na odszkodowanie z pominięciem sądu. Zapowiedź zmian
Materiał Promocyjny
ROP na zakręcie. Bez kompromisu się nie uda
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama