Akwarela Zygmunta Vogla wróciła do Łazienek Królewskich

Odzyskana strata wojenna „Widok Łazienek od strony północnej” Zygmunta Vogla 2 kwietnia została przekazana do kolekcji, w której znajdowała się w okresie międzywojennym.

Publikacja: 03.04.2025 05:09

Uroczystość przekazania akwareli Zygmunta Vogla w Łazienkach Królewskich

Uroczystość przekazania akwareli Zygmunta Vogla w Łazienkach Królewskich

Foto: Monika Kuc

Pierwotnie odzyskana właśnie akwarela była eksponowana na ścianach głównej klatki schodowej Pałacu na Wyspie. Dzieło udało się odzyskać dzięki działaniom restytucyjnym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy wsparciu Fundacji Zbiorów im. Ciechanowieckich w Zamku Królewskim w Warszawie. Akt przekazania akwareli do zbiorów Muzeum Łazienki Królewskie podpisała Hanna Wróblewska, minister kultury, prof. Andrzej Rottermund i dr Marianna Otmianowska, dyrektor Łazienek Królewskich.

Podczas uroczystości o jej losach mówił prof. Andrzej Rottermund, prezes Fundacji Zbiorów im. Ciechanowieckich w Zamku Królewskim w Warszawie i przewodniczący Rady Muzeum Łazienki Królewskie.

Praca powstała w latach 1801–1803/4. Należała do cyklu ośmiu akwarel, w większości z widokami Łazienek. Do Państwowych Zbiorów Sztuki została wpisana w 1926 roku, a w latach 30. do inwentarza łazienkowskiego. Wcześniej jej właścicielem był Stanisław Wilhelm Radziwiłł, adiutant Józefa Piłsudskiego, który zginął w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku. Do Państwowych Zbiorów została kupiona od jego żony Dolores.

Skoro po wojnie trzy z widoków Vogla pojawiły się na europejskim rynku sztuki, można postawić hipotezę, że wszystkie musiały wyjechać z Polski, więc możliwe, że jeszcze pozostałych pięć uda się odnaleźć.

prof. Andrzej Rottermund

Wraz z pozostałymi akwarelami cyklu została zagrabiona między wrześniem 1939 roku a marcem 1942 roku. W latach 60. XX wieku dwie inne akwarele z tej serii pojawiły się w antykwariacie w Paryżu i zostały zakupione do Muzeum Narodowego w Warszawie. W 1966 roku w antykwariacie monachijskim pojawiła się z kolei akwarela Widok Łazienek od strony północnej, która została zakupiona przez antykwariusza wiedeńskiego i do 2018 roku pozostawała w rękach jego spadkobierców. Wówczas jedna z fundacji założona przez Andrzeja Ciechanowieckiego – mecenasa sztuki i kolekcjonera – kupiła ją wraz z zestawem innych rysunków. Następnie fundacja przekazała tę kolekcję Skarbowi Państwa.

Poszukiwania kolejnych dzieł Vogla trwają. Czy uda się odnaleźć pozostałych pięć?

– Skoro po wojnie trzy z widoków Vogla pojawiły się na europejskim rynku sztuki, można postawić hipotezę, że wszystkie musiały wyjechać z Polski, więc możliwe, że jeszcze pozostałych pięć uda się odnaleźć. Myślę, że to jedno ze stojących przed nami zadań – podkreślał podczas wczorajszej uroczystości prof. Rottermund.

Minister Hanna Wróblewska przypomniała, że restytucja jest jednym z najważniejszych zadań Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W ostatnich latach odzyskaliśmy ponad 700 utraconych dóbr kultury, a aktualnie prowadzimy 180 spraw restytucyjnych w 20 krajach.

Do zbiorów Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie ostatnio powróciły: rzeźba Diana Jeana-Antoine’a Houdona, stolik do gry w karty z kolekcji Stanisława Augusta Poniatowskiego, dwie apliki (świeczniki ścienne) z głową Meduzy oraz zespół flizów (kafli) z Pałacu na Wodzie.

Marianna Otmianowska, dyrektor Muzeum Łazienki Królewskie, zaznacza, że nie ma wspanialszych momentów niż informacja, że do łazienkowskich wnętrz wraca obiekt ściśle związany z historią tego miejsca.

Czytaj więcej

Nagroda im. prof. Aleksandra Gieysztora dla Teresy i Andrzeja Starmachów

Zygmunt Vogel. Utalentowany weducista

Zygmunt Vogel (1764–1826) był wybitnym malarzem, akwarelistą i rysownikiem. W wieku 16 lat został przyjęty do Malarni Królewskiej w Warszawie, gdzie uczył się m.in. u Le Bruna i architekta Szymona Bogumiła Zuga. Miał tam również możliwość zapoznania się z pracami Bernarda Bellotta, zwanego Canaletto. Fascynacja pejzażami miejskimi zapoczątkowała jego przyszłą karierę wedutysty.

Młodego artystę dostrzegł sam Stanisław August Poniatowski. Zygmunt Vogel tworzył dla niego wiele pejzaży i widoków zamków, ruin, miast oraz rezydencji. Jego prace można nazwać kroniką, która pozwala zapoznać się z dawnymi widokami przełomu XVIII i XIX wieku.

Zygmunt Vogel "Widok Łazienek od strony północnej”

Zygmunt Vogel "Widok Łazienek od strony północnej”

Foto: Monika Kuc

Akwarela „Widok Łazienek od strony północnej” jest zachowana w doskonałym stanie. Artysta namalował ją z zachodniego brzegu stawu północnego. W centrum widać fasadę Pałacu na Wyspie, zaprojektowaną przez Jana Chrystiana Kamsetzera. Spośród drzew wyłania się Wielka Oficyna (obecnie Podchorążówka) oraz fragment Kordegardy. Na jednym z brzegów w stronę pałacu zmierza kareta, na drugim eleganckie towarzystwo w strojach z epoki spaceruje z psami, a na tarasie pałacu kilka osób szykuje się do wypłynięcia na staw łódkami.

Pierwotnie odzyskana właśnie akwarela była eksponowana na ścianach głównej klatki schodowej Pałacu na Wyspie. Dzieło udało się odzyskać dzięki działaniom restytucyjnym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy wsparciu Fundacji Zbiorów im. Ciechanowieckich w Zamku Królewskim w Warszawie. Akt przekazania akwareli do zbiorów Muzeum Łazienki Królewskie podpisała Hanna Wróblewska, minister kultury, prof. Andrzej Rottermund i dr Marianna Otmianowska, dyrektor Łazienek Królewskich.

Pozostało jeszcze 90% artykułu

Czytaj więcej, wiedz więcej!
9zł za pierwszy miesiąc.

Rzetelne informacje, pogłębione analizy, komentarze i opinie. Treści, które inspirują do myślenia. Oglądaj, czytaj, słuchaj.
9 zł pierwszy miesiąc, a potem 39 zł/msc
Malarstwo
Urok secesji: Immersyjna wystawa Alfonsa Muchy
Malarstwo
Chełmoński w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Od karnawału do świtu.
Malarstwo
Caravaggio wrócił do Rzymu
Malarstwo
Rekordowy Siemiradzki
Materiał Partnera
Konieczność transformacji energetycznej i rola samorządów
Malarstwo
Zamek Królewski: Nowa odsłona Galerii im. Lanckorońskich