Anders Fogh Rasmussen: Polska ma wyjątkową szansę zaważyć na bezpieczeństwie całej UE

Jako kraj sprawujący obecnie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej Polska powinna być orędownikiem nowej ery strategicznej współpracy – takiej, która zwiększa bezpieczeństwo Europy poprzez wzmacnianie naszych sojuszy z podobnie myślącymi demokracjami, jak Wielka Brytania, Kanada, Australia, Japonia czy Tajwan.

Publikacja: 03.04.2025 04:52

Były premier Danii i były sekretarz generalny NATO Anders Fogh Rasmussen.

Były premier Danii i były sekretarz generalny NATO Anders Fogh Rasmussen.

Foto: PAP/Leszek Szymański

Znaczna część mojego życia upłynęła na wzmacnianiu relacji pomiędzy Europą a Stanami Zjednoczonymi, dlatego pierwsze miesiące drugiej kadencji Donalda Trumpa były dla mnie szczególnie trudne do obserwowania. Zawsze wierzyłem, że najlepszym gwarantem bezpieczeństwa Europy jest ścisłe partnerstwo z USA. To przygnębiające, że tak już nie jest.

Europa w nowej erze strategicznej współpracy

Europa musi stanąć na własnych nogach. Musimy szybko zwiększyć nasze inwestycje w obronność i być w stanie bronić się samodzielnie. Musimy się upewnić, że nigdy więcej nie będziemy gospodarczo bezbronni – czy to wobec rosyjskiego gazu, chińskich surowców, czy kaprysów nieobliczalnego amerykańskiego miliardera, który dąży do zmonopolizowania przestrzeni kosmicznej i łączności satelitarnej.

Z jednej strony musimy ograniczać naszą zależność od tych, którzy nie podzielają naszych wartości, a z drugiej – znaleźć nowe sposoby na pogłębienie partnerstwa z tymi, którzy tak jak my chcą żyć w demokratycznych państwach. Europejska niezależność nie może stać się europejskim izolacjonizmem.

Czytaj więcej

Były sekretarz NATO: Musimy mieć jeden cel – pokonać Putina

Jako kraj sprawujący obecnie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej Polska powinna być orędownikiem nowej ery strategicznej współpracy – takiej, która zwiększa bezpieczeństwo Europy poprzez wzmacnianie naszych sojuszy z podobnie myślącymi demokracjami, jak Wielka Brytania, Kanada, Australia, Japonia czy Tajwan. Możemy tu wyróżnić dwa obszary wymagające szczególnej uwagi.

Jak wzmocnić bezpieczeństwo gospodarcze Europy?

Pierwszym jest bezpieczeństwo gospodarcze. Stany Zjednoczone i Chiny są odpowiednio pierwszym i trzecim co do wielkości partnerami handlowymi Europy. W ubiegłym roku importowaliśmy z USA ropę naftową o wartości ponad 40 mld euro, a ok. 98 proc. naszych metali ziem rzadkich pochodzi z Chin. Zajęcie się zależnością od tych zasobów ma kluczowe znaczenie dla krótko- i długoterminowej przyszłości gospodarczej Europy.

Australia i Kanada dysponują zasobami niezbędnymi do wsparcia Europejczyków w zmniejszeniu zależności od USA i Chin. Natomiast nasza wspólna granica z Wielką Brytanią na kanale La Manche umożliwia pogłębienie partnerstwa w obszarach takich jak morska energetyka wiatrowa, co wsparłoby europejską odporność energetyczną.

Czytaj więcej

Jerzy Haszczyński: Kto realizuje cele polskiej prezydencji w UE? Ministra Szłapkę poznały miliony

Wzmożona współpraca gospodarcza powinna również objąć domenę cyfrową. Oparcie się na partnerstwie Europy z Tajwanem w zakresie półprzewodników pomogłoby zabezpieczyć naszą wspólną cyfrową przyszłość. Pogłębienie współpracy w obszarach takich jak sztuczna inteligencja i łączność 5G pomiędzy Europą a zaufanymi partnerami w Wielkiej Brytanii i Japonii pomniejszyłoby luki inwestycyjne pozostawione przez odchodzenie od współpracy z bardziej ryzykownymi partnerami.

Jak poprawić bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej Europy?

Drugim obszarem, na którym Polska powinna się skupić, jest bezpieczeństwo naszej infrastruktury krytycznej. Rosną przypadki aktów sabotażu w Europie: niszczenie kabli na dnie Morza Bałtyckiego czy podpalenie hali przy ul. Marywilskiej w Warszawie to jedne z wielu przykładów z ostatnich miesięcy.

Rosyjska doktryna wojskowa wyraźnie identyfikuje infrastrukturę krytyczną jako uzasadniony cel ataku, a chińscy stratedzy bez wątpienia przyglądają się jej z żywym zainteresowaniem – każdy z nich został przeszkolony w koncepcji „zwycięstwa bez walki”, znanego ze „Sztuki wojny” Sun Tzu.

Czytaj więcej

Chiny–Rosja: „Przyjaciele na wieki”? Jak Pekin sprawdza lojalność Moskwy

Kable podmorskie są być może najwyraźniejszym przykładem potrzeby nowej strategicznej współpracy między Europą a naszymi demokratycznymi partnerami. Aż 98 proc. całego globalnego ruchu internetowego odbywa się na dnach mórz i oceanów, z kilkoma głównymi kablami biegnącymi z Europy kontynentalnej przez wody dzielone z Wielką Brytania, Norwegią i sięgającymi wybrzeży Kanady. Same kable są podatne na akty sabotażu, a przekazywane nimi krytyczne dane są zagrożone atakami hakerskimi. Europa nie jest w stanie ochronić ich sama.

Rozpada się architektura bezpieczeństwa Europy

Polska sprawuje prezydencję w Radzie UE w przełomowym momencie dla Europy. Architektura bezpieczeństwa, na której opierało się ostatnie 80 lat stabilności na kontynencie, rozpada się, a decyzje, które podejmiemy w nadchodzących miesiącach, będą miały trwałe skutki.

W czasach, gdy demokracja jest atakowana ze wszystkich stron, Warszawa musi przekonać Brukselę, że strategiczna autonomia kontynentu będzie możliwa tylko przy pogłębionej współpracy. Polska ma wyjątkową szansę zaważyć na bezpieczeństwie całej Unii Europejskiej. Liczę na to, że ją wykorzysta.

Tytuł, lead i śródtytuły pochodzą od redakcji

Autor

Anders Fogh Rasmussen

Były sekretarz generalny NATO (2009–2014), premier Danii (2001–2009) i założyciel firmy konsultingowej Rasmussen Global

Znaczna część mojego życia upłynęła na wzmacnianiu relacji pomiędzy Europą a Stanami Zjednoczonymi, dlatego pierwsze miesiące drugiej kadencji Donalda Trumpa były dla mnie szczególnie trudne do obserwowania. Zawsze wierzyłem, że najlepszym gwarantem bezpieczeństwa Europy jest ścisłe partnerstwo z USA. To przygnębiające, że tak już nie jest.

Europa w nowej erze strategicznej współpracy

Pozostało jeszcze 92% artykułu

Czytaj więcej, wiedz więcej!
Rok dostępu za 99 zł.

Tylko teraz! RP.PL i NEXTO.PL razem w pakiecie!
Co zyskasz kupując subskrypcję?
- możliwość zakupu tysięcy ebooków i audiobooków w super cenach (-40% i więcej!)
- dostęp do treści RP.PL oraz magazynu PLUS MINUS.
Polityka
Przyszłość NATO. USA chcą, żeby Europa wydawała ponad dwa razy więcej na obronność
Materiał Promocyjny
Rośnie znaczenie magazynów energii dla systemu energetycznego i bezpieczeństwa kraju
Polityka
Na tych wyspach żyją tylko pingwiny i foki. Ale Trump i tak nałożył na nie cła
Polityka
Węgry zdecydowały. Chcą opuścić Międzynarodowy Trybunał Karny
Polityka
Rozmowy USA–Rosja: Reset czy jednak długa wojna w Ukrainie?
Materiał Partnera
Kroki praktycznego wdrożenia i operowania projektem OZE w wymiarze lokalnym
Polityka
Poparcie dla Donalda Trumpa spadło. To najniższy poziom od czasu objęcia urzędu
Materiał Promocyjny
Jak znaleźć nieruchomość w Warszawie i czy warto inwestować?