W spółdzielniach mieszkaniowych seniorzy bez prawa głosu. Eksperci ostrzegają

Projektowana zmiana zasad udzielania pełnomocnictw może niektórych członków spółdzielni mieszkaniowych wykluczyć z głosowania na walnych zgromadzeniach – alarmują eksperci i sami spółdzielcy. Apelują zatem do rządu o przedstawienie konkretnych danych, które uzasadniają reformę.

Publikacja: 03.04.2025 07:50

Rewolucja w spółdzielniach mieszkaniowych. Seniorzy bez prawa głosu na walnym zebraniu?

Rewolucja w spółdzielniach mieszkaniowych. Seniorzy bez prawa głosu na walnym zebraniu?

Foto: Adobe Stock

Skierowany w marcu do konsultacji projekt nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw zakłada m.in. rezygnację z możliwości organizowania zdalnych walnych zgromadzeń. Przewiduje też, że członka spółdzielni w posiedzeniach „walnego” będą mogły reprezentować tylko osoby z najbliższej rodziny. Ma to zapobiec manipulacji pełnomocnictwami, która może prowadzić do przejęcia w sposób nielegalny majątku spółdzielni lub przegłosowania niekorzystnych uchwał.

Spółdzielnie mieszkaniowe. Dlaczego seniorzy mogą zostać wykluczeni z możliwości głosowania na walnych zgromadzeniach?

Eksperci zwracają uwagę, że proponowana zmiana może sprawić, że seniorzy zostaną wykluczeni z możliwości głosowania. 

– W świetle tego projektu członek spółdzielni będzie mógł udzielać pełnomocnictwa tylko osobom bliskim, a nie innym członkom spółdzielni. Oznacza to, że jeśli np. osoba starsza nie ma bliskich albo ci, którzy są w pobliżu, nie są dostępni, jest skazana na wykluczenie z uczestnictwa w walnym zgromadzeniu – zauważa dr Piotr Pałka, radca prawny specjalizujący się w prawie spółdzielczym, wspólnik Derc Pałka Kancelaria Radców Prawnych.

Jak tłumaczy, senior znajdujący się w takiej sytuacji nie może udzielić pełnomocnictwa osobom bliskim, bo ich nie ma, a jeśli ma trudności z poruszaniem, to nie może osobiście udać się na walne zgromadzenie. Pomysł udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi czy radcy prawnemu też nie jest alternatywą, ponieważ seniorów często nie stać na takie usługi.

Czytaj więcej

Nie będzie zdalnych walnych zgromadzeń w spółdzielniach. Rząd przedstawił projekt

Piotr Pałka zwraca uwagę, że gdyby senior chciał natomiast udzielić pełnomocnictwa swojej sąsiadce, musiałby skłamać pod rygorem odpowiedzialności karnej, że np. pozostaje z nią we wspólnym pożyciu. A i wykazanie, że skłamano, nie będzie łatwe, ponieważ pełnomocnik może wskazać na wspólne pożycie np. w wymiarze fizycznym, gospodarczym lub duchowym.

Wątpliwości budzi także proponowana konstrukcja, zgodnie z którą to pełnomocnik ma oświadczać, że jest osobą bliską. Takiego wymogu nie ma wobec samego spółdzielcy.

– Projektodawca szykuje nam rozwiązanie, zgodnie z którym członek spółdzielni nie będzie wiedział, że pełnomocnik złożył oświadczenie oraz w jakim zakresie. Spółdzielnia nie będzie miała natomiast żadnych narzędzi prawnych do weryfikacji, będzie mogła jedynie przyjąć takie oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej – podkreśla ekspert.

Przypominając, że projekt nowelizacji miał uporządkować kwestię pełnomocnictw, a nie doprowadzić do jeszcze większego chaosu prawnego. Optymalnym rozwiązaniem, w ocenie Pałki, byłoby zatem określenie funkcjonowania pełnomocnictw w statutach spółdzielni mieszkaniowych.

Andrzej Cieślikowski, prezes Stowarzyszenia Spółdzielców Solidarni, uważa, że skoro zdaniem Ministerstwa Rozwoju i Technologii problem pełnomocnictw jest tak znaczący, że wymaga ustawowej regulacji, resort powinien przekazać dokładne dane dotyczące liczby i rodzaju naruszeń. Jego zdaniem jest zresztą wiele poważniejszych problemów do rozwiązania, niż te zdiagnozowane przez ministerstwo.

– Proponowane zmiany zawarte w projekcie są jedynie wycinkowe. Potrzebna jest nowa ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych – tłumaczy Andrzej Cieślikowski.

Czytaj więcej

Zdalne i pisemne głosowania w spółdzielniach mieszkaniowych byłyby korzystne

Problem gruntów pod budynkami mieszkalnymi o nieuregulowanym stanie prawnym

Stowarzyszenie Spółdzielców Solidarni w uwagach złożonych do projektu wskazało, że pilnie potrzebne jest ustawowe uporządkowanie statusu działek, na których lata temu spółdzielnie wzniosły budynki, nie mając do nich tytułu prawnego.

W tym celu potrzebne jest umożliwienie wykupienia przez spółdzielnie gruntów od samorządów w rozsądnych cenach i ewentualnie ustawowa dekomunalizacja terenów otrzymanych przez gminy bezpłatnie. Stowarzyszenie wskazuje także na potrzebę wprowadzenia obowiązku przedstawienia projektów uchwał za pośrednictwem strony internetowej, aby można było zapoznać się z nimi przed walnym zgromadzeniem. To pozwoliłoby na organizację jednoczęściowych walnych zgromadzeń członków w spółdzielniach mieszkaniowych, a nie – jak się obecnie zdarza – nawet kilkunastoczęściowych.

– Mylące jest twierdzenie, że w trakcie walnego zgromadzenia odbywa się dyskusja, ponieważ zabierająca głos osoba ma na to zaledwie chwilę. W każdym momencie może natomiast pojawić się wniosek formalny o zamknięcie dyskusji, przez co często jej wyniki nic nie wnoszą. Odpowiednim rozwiązaniem byłoby przeprowadzenie dyskusji przed walnym zgromadzeniem online za pośrednictwem strony internetowej, dostępnej dla zalogowanych członków – podkreśla Andrzej Cieślikowski. 

Czytaj więcej

Syndyk i sąd pozbawili ponad 100 rodzin dojazdu do domu. Jest wyrok SN

Płatny dostęp do akt spółdzielni mieszkaniowych. Jak spółdzielnie ukrywają przed mieszkańcami informacje

Wśród palących kwestii jest także umożliwienie każdemu spółdzielcy dostępu do pełnej dokumentacji finansowej, protokołów i uchwał oraz umów. Prezes Cieślikowski wskazuje, że spółdzielnie mieszkaniowe wymyślają, w jaki sposób utrudnić dostęp do dokumentacji. W tym celu wprowadzają np. opłatę od każdej obejrzanej strony dokumentów oraz od wykonanej kopii.

Zmiana ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych potrzebna jest także w kwestii przejęcia prawa do lokatorskiego mieszkania przez spadkobierców. 

– Jeśli potencjalni spadkobiercy nie złożą w ciągu roku wniosku o przejęcie lokatorskiego prawa do lokalu po śmierci posiadacza tego tytułu tracą prawo do tego mieszkania. O tym zapisie potencjalni spadkobiercy często nie wiedzą, a przedstawiciele spółdzielni nie mają obowiązku ich informowania – podkreśla prezes Andrzej Cieślikowski.

Aby zapobiec nadużyciom, w ocenie stowarzyszenia potrzebne jest także objęcie kontrolami spółdzielni mieszkaniowych przez Najwyższą Izbę Kontroli lub inny niezależny organ państwowy, np. przez Komisję Nadzoru Spółdzielni Mieszkaniowych z nakazowymi uprawnieniami, zamiast – jak obecnie – kontrolami przez 28 związków rewizyjnych dublujących kompetencje Krajowej Rady Spółdzielczej.

Etap legislacyjny: konsultacje i opiniowanie

Skierowany w marcu do konsultacji projekt nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw zakłada m.in. rezygnację z możliwości organizowania zdalnych walnych zgromadzeń. Przewiduje też, że członka spółdzielni w posiedzeniach „walnego” będą mogły reprezentować tylko osoby z najbliższej rodziny. Ma to zapobiec manipulacji pełnomocnictwami, która może prowadzić do przejęcia w sposób nielegalny majątku spółdzielni lub przegłosowania niekorzystnych uchwał.

Pozostało jeszcze 93% artykułu

Czytaj więcej, wiedz więcej!
Rok dostępu za 99 zł.

Tylko teraz! RP.PL i NEXTO.PL razem w pakiecie!
Co zyskasz kupując subskrypcję?
- możliwość zakupu tysięcy ebooków i audiobooków w super cenach (-40% i więcej!)
- dostęp do treści RP.PL oraz magazynu PLUS MINUS.
Prawo w Polsce
Kolejne ograniczenia dla palaczy w Polsce. Andrzej Duda podpisał ustawę
Materiał Promocyjny
Rośnie znaczenie magazynów energii dla systemu energetycznego i bezpieczeństwa kraju
Zawody prawnicze
Drugi dzień egzaminów zawodowych. Zachowek u radców, umowa przyrzeczona u adwokatów
Praca, Emerytury i renty
Czy można otrzymać dwie 13. emerytury? ZUS stawia sprawę jasno
Praca, Emerytury i renty
Zmiany w terminach wypłat 800 plus. Harmonogram przelewów w kwietniu 2025
Materiał Partnera
Kroki praktycznego wdrożenia i operowania projektem OZE w wymiarze lokalnym
Nieruchomości
Łóżka, woda i konserwy w każdym schronie. Oto obowiązki właścicieli i zarządców
Materiał Promocyjny
Jak znaleźć nieruchomość w Warszawie i czy warto inwestować?