Łukasz Warzecha:
Gdyby dzisiaj ojcowie naszej niepodległości w roku 1918 – obaj, i Piłsudski, i Dmowski – zobaczyli, w którym jesteśmy miejscu po 22 latach – złapaliby się za głowy. Marnujemy nasz czas na potęgę!
Tomasz Kontek:
Łukasz Warzecha:
Gdyby dzisiaj ojcowie naszej niepodległości w roku 1918 – obaj, i Piłsudski, i Dmowski – zobaczyli, w którym jesteśmy miejscu po 22 latach – złapaliby się za głowy. Marnujemy nasz czas na potęgę!
Tomasz Kontek:
Taaak... Oni czasu nie marnowali... Gdzie po 22 latach było państwo, które zbudowali? Część była już bezpośrednio przyłączona do III Rzeszy, kadłubek tworzył kolonię zwaną Generalnym Gubernatorstwem, a reszta weszła w skład ZSRR. Imponująca spuścizna... Naprawdę, nie warto narzekać, że zrobiliśmy za mało. Zawsze jednak warto zrobić więcej.
O odwoływaniu się do tradycji Piłsudskiego i Dmowskiego przez współczesnych polityków Warzecha i Kontek piszą:
TK:
Dziś do tradycji piłsudczykowskiej odwołuje się raczej Kaczyński i jego zwolennicy. Faktem jest jednak, że tak jak Piłsudski i Dmowski nie mieli wyłączności na wizję nowoczesnego państwa, ba... państwa w ogóle, tak dziś nie mają jej ani Tusk, ani Kaczyński, a tym bardziej ziobryści czy palikotowcy. To, co naprawdę ważnego zostało nam po II RP, na przykład port w Gdyni, było wspólnym dziełem na co dzień skłóconych ze sobą polityków. Po obecnym pokoleniu też ma szansę coś takiego pozostać – choćby gazoport.
ŁW:
Być może dlatego w PiS-ie panuje taki kult dla zalet osobowych i nieufność wobec instytucji. Dmowski uczył, jak kształtować nowoczesne państwo i to jego ogromna zasługa. Współpracowali ze sobą zwłaszcza dla niepodległości, ale potem wcale nie było lepiej niż między Kaczyńskim i Tuskiem. Też była walka o pamięć, vide choćby zepchnięcie na margines Błękitnej Armii Hallera, żeby wybić zasługi Legionów.
Który z polityków był skuteczniejszy? Tu publicyści "Faktu" mają odmienny punkt widzenia.
TK:
Piłsudski miał odwagę, by wsadzać przeciwników do Berezy, tych oczywiście, którzy przeżyli jego przewrót. Uczniowie marszałka podejmowali z wielką „odwagą” z pewnością nazistowskich dygnitarzy na polowaniach, a potem myśleli, że jak nie będą chcieli oddać im nawet guzika, to ci się przestraszą... Kiedy Dmowski odszedł z polityki? Co wygrał dla nas, dla państwa? Oczywiście nikt przy zdrowych zmysłach nie odbierze zasług Piłsudskiemu i Dmowskiemu w budowie niepodległego państwa, ale urządzić go już ani jeden, ani drugi nie potrafili. Państwo to nie jakiś wyimaginowany byt, o którym bredzili, ale żywi ludzie, którzy je tworzą.
ŁW:
Za to Piłsudskiego nie podziwiam. Powtarzam: budował państwo na kulcie jednostki, a nie kulcie instytucji. I to się zemściło. (…) Przyczyn, dla których Dmowski nie pełnił nigdy ważnej funkcji w II RP, było wiele. Tak jak wiele było błędów, a II RP nie była żadnym rajem na ziemi. Były tam i korupcja, i nepotyzm, i promowanie niekompetencji po znajomości. Tylko wszystkiego jakby znacznie mniej niż dziś. Za to więcej dumy z faktycznych osiągnięć własnego państwa. Podkreślam: faktycznych, nie udawanych. Gdybyśmy się chociaż zbliżyli do tamtego stanu rzeczy, wszyscy pewnie bylibyśmy szczęśliwi.
Estonia dysponuje bronią, która jest w stanie skutecznie razić ważne cele w Rosji. Groźby Tallina pod adresem Mo...
Jarosław Kaczyński zapewne jest zadowolony, że nie czuje już na sobie badawczego wzroku Zbigniewa Ziobry. Nieobe...
Na dziewięć miesięcy przed wyborami do Kongresu orędzie Donalda Trumpa o stanie państwa miało przekonać Amerykan...
Mój kolega redakcyjny Jędrzej Bielecki pisze, że „Sąd Najwyższy ratuje amerykańską demokrację. I być może zadaje...