Planujemy następne misje

Rozmowa z Maciejem Bzowskim z Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk

Publikacja: 03.07.2008 01:18

Planujemy następne misje

Foto: Rzeczpospolita

RZ: Jakie jest podstawowe znaczenie odkrycia?

Maciej Bzowski:

Istnienie obszaru granicznego między wiatrem słonecznym a środowiskiem galaktycznym, postulowane od dawna na gruncie teoretycznym, potwierdzone zostało przez obserwacje pośrednie. Jednak opublikowane ostatnio pomiary Voyagerów wykonane w trakcie przechodzenia przez końcową falę uderzeniową wiatru słonecznego i później pokazały, jak mało wiemy. Wydaje się, że fizyka obszaru granicznego między heliosferą a materią międzygwiazdową w dużym stopniu będzie musiała być napisana od nowa. Struktury falowe na granicy heliosfery to przykład powszechnych w astrofizyce tak zwanych bezzderzeniowych fal uderzeniowych – występują m.in. na granicy ośrodka międzygwiazdowego i materii wyrzuconej w przestrzeń przy wybuchu supernowych i są źródłami promieniowania kosmicznego obserwowanego w Układzie Słonecznym. Mamy więc oto na wyciągnięcie ręki laboratorium astrofizyczne, w którym badamy procesy obserwowane dotąd jedynie z ogromnej odległości.

Czy potrzebne są jakieś nowe programy badawcze?

Informacje z sond STEREO, zresztą zupełnie nieoczekiwane, to przedsmak takich pomiarów. Kłopot polega na tym, że aby zobaczyć, co się dzieje na granicy między Układem Słonecznym a środowiskiem galaktycznym, trzeba otworzyć nowe okno obserwacji wszechświata.

Dotychczas obserwowano głównie promieniowanie elektromagnetyczne. Jednak aby zobaczyć, co się tam dzieje, trzeba nowego nośnika obserwacji: atomów neutralnych. Najpierw jednak trzeba się nauczyć, jak je wykorzystać, jak odczytać i zinterpretować niesione przez nie informacje. Do przygotowania takiej misji kosmicznej, obecnie gotowej już do startu, zostało zaproszone CBK PAN. Jest to misja IBEX organizowana przez NASA we współpracy z krajami europejskimi. IBEX ma na celu wykonanie mapy obszaru granicznego między wiatrem słonecznym a ośrodkiem galaktycznym i zrozumienie procesów, które nim kierują. Trudno o szczęśliwsze zgranie w czasie odkryć Voyagerów z planowanym w najbliższych miesiącach startem IBEX.

RZ: Jakie jest podstawowe znaczenie odkrycia?

Maciej Bzowski:

Pozostało jeszcze 97% artykułu
Kosmos
Powtórzono eksperyment o powstaniu życia na Ziemi. Pojawił się nowy, zaskakujący czynnik
Kosmos
Astronomowie zaobserwowali dziwne zjawisko. To samo czeka naszą Drogę Mleczną?
Kosmos
Kosmiczny wir na polskim niebie. Czym było tajemnicze zjawisko?
Kosmos
Częściowe zaćmienie słońca już za kilka dni. Kiedy i jak je obserwować?
Materiał Partnera
Konieczność transformacji energetycznej i rola samorządów
Kosmos
Przełomowe odkrycie w najodleglejszej znanej galaktyce. Nie tego spodziewali się naukowcy