Wiemy, kiedy rozpoczną się ekshumacje ofiar zbrodni w Puźnikach

Po Świętach Wielkanocnych przedstawiciele Fundacji Wolność i Demokracja wraz z ekspertami z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego oraz ukraińskimi archeologami rozpoczną prace ekshumacyjne w Puźnikach w Ukrainie.

Publikacja: 02.04.2025 04:30

Teren cmentarza w nieistniejącej już wsi Puźniki na Podolu

Teren cmentarza w nieistniejącej już wsi Puźniki na Podolu

Foto: PAP/Wojtek Jargiło

Jak poinformował „Rzeczpospolitą” Ołeksij Złatohorski z Wołyńskich Starożytności, organizacji, która pilotuje projekt z ukraińskiej strony, ekshumacje powinny się rozpocząć 24 lub 25 kwietnia. To będzie zależało od pogody. Do Ukrainy pojechał właśnie zespół, który przeprowadza rekonesans i przygotowuje zabezpieczenie logistyczne.

Ze strony polskiej misją będzie kierował prof. Andrzej Ossowski, genetyk, prorektor ds. technologii medycznych Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, a z ukraińskiej – Alina Kharlamowa. Nie będzie w niej uczestniczył szef Wołyńskich Starożytności Ołeksij Złatohorski, który został zmobilizowany. Będą też przedstawiciele Fundacji Wolność i Demokracja oraz IPN.

Prace potrwają około miesiąca. Naukowcy wyjmą z odnalezionego dołu szczątki ofiar, następnie pobiorą próbki do badań DNA. Naukowcy z PUM zebrali wcześniej materiał porównawczy od bliskich i będą starali się zidentyfikować ofiary. Następnie zostaną one pochowane na pobliskim cmentarzu.   

Czytaj więcej

Czy będą ekshumacje Ukraińców? IPN: Nie ma wniosku

Okoliczności zbrodni w Puźnikach

Nieistniejące dziś Puźniki znajdowały się na Podolu koło Buczacza. W nocy z 12 na 13 lutego 1945 roku miejscowość została zaatakowana przez oddział UPA Szare Wilki. Kobiety i dzieci próbowały się chować w dołach pod prześcieradłami, gdyż wokół leżał śnieg. Jednak zostały zabite siekierami, nożami, kosami. Głównym punktem oporu była plebania, którą udało się obronić. Ciała pomordowanych zostały zebrane i pochowane w dole, który znajdował się w pobliżu cmentarza. Poszukiwań swoich bliskich domagali się potomkowie ocalałych, którzy wyjechali do Polski.

Fundacja Wolność i Demokracja uzyskała wstępną zgodę władz ukraińskich na przeprowadzenie poszukiwań w Puźnikach w listopadzie 2022 roku. Pod koniec kwietnia 2023 roku Wołyńskie Starożytności zgodnie z ukraińskim prawem formalnie wystąpiły do władz obwodu tarnopolskiego oraz ukraińskiej Międzyresortowej Komisji ds. Upamiętnień Ofiar Wojen i Represji Politycznych o zgodę na prowadzenie wspólnych poszukiwań. 24 sierpnia 2023 r. odnaleziono zbiorowe miejsce pochówku. Jako pierwsi napisaliśmy o tym w „Rzeczpospolitej”.

Odsłonięty został dół ze szczątkami na głębokości mniej więcej pół metra. Jak nam wówczas mówił prof. Andrzej Ossowski, znaleziono grób zbiorowy, wielowarstwowy, a także odkryto pięć czaszek, na których widoczne są obrażenia. Określenie liczby ofiar znajdujących się w grobie będzie możliwe dopiero po przeprowadzeniu ekshumacji. Celem jest odnalezienie szczątków około 80 osób, bo tyle zostało zamordowanych w 1945 roku.

Czytaj więcej

Marek Kozubal: Bitwa o pamięć z Ukrainą w cieniu kampanii wyborczej

17 wniosków złożonych u władz ukraińskich

Warto przypomnieć, że inne polskie instytucje w ostatnim czasie złożyły lub ponowiły wnioski składane wiele lat temu w sprawie prac poszukiwawczych w innych miejscach Ukrainy. Jak poinformował „Rzeczpospolitą” ukraiński archeolog Ołeksij Złatohorski, mowa o 17 miejscach do badań. Jego zdaniem na razie nie ma odpowiednich zgód Ministerstwa Kultury Ukrainy, ale powinny one niebawem zostać podjęte, bowiem są już pozytywne opinie władz obwodów wołyńskiego oraz chmielnickiego dotyczące lokalizacji, które znajdują się w tych regionach Ukrainy.  

Przypomnijmy, że Instytut Pamięci Narodowej ponownie złożył wnioski do ukraińskich urzędów o wydanie zgód na prowadzenie prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych m.in. legionistów poległych pod Kostiuchnówką, żołnierzy Wojska Polskiego poległych pod Lwowem, Korpusu Ochrony Pogranicza w Tynne oraz ofiar ukraińskich nacjonalistów w Hucie Pieniackiej, Małych Hołobach, Ostrówkach, Woli Ostrowieckiej, Orzeszynie i Stanisłówce.

Jak poinformował „Rzeczpospolitą” Ołeksij Złatohorski z Wołyńskich Starożytności, organizacji, która pilotuje projekt z ukraińskiej strony, ekshumacje powinny się rozpocząć 24 lub 25 kwietnia. To będzie zależało od pogody. Do Ukrainy pojechał właśnie zespół, który przeprowadza rekonesans i przygotowuje zabezpieczenie logistyczne.

Ze strony polskiej misją będzie kierował prof. Andrzej Ossowski, genetyk, prorektor ds. technologii medycznych Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, a z ukraińskiej – Alina Kharlamowa. Nie będzie w niej uczestniczył szef Wołyńskich Starożytności Ołeksij Złatohorski, który został zmobilizowany. Będą też przedstawiciele Fundacji Wolność i Demokracja oraz IPN.

Pozostało jeszcze 84% artykułu

Czytaj więcej, wiedz więcej!
Rok dostępu za 99 zł.

Tylko teraz! RP.PL i NEXTO.PL razem w pakiecie!
Co zyskasz kupując subskrypcję?
- możliwość zakupu tysięcy ebooków i audiobooków w super cenach (-40% i więcej!)
- dostęp do treści RP.PL oraz magazynu PLUS MINUS.
Ochrona zdrowia
Gen. Grzegorz Gielerak: szpitale polowe staną się jednym z celów Rosjan
Materiał Promocyjny
Jak wygląda nowoczesny leasing
Historia Polski
W Ciepielowie upamiętnieni zostaną zamordowani Polacy, którzy pomagali Żydom
Polityka
Dr Kamiński: Rosjanie przegrali wojnę informacyjną, ale wciąż manipulują historią
Kraj
Rzeczy osobiste odebrane przez Niemców wracają po latach do rodzin więźniów
Materiał Partnera
Kroki praktycznego wdrożenia i operowania projektem OZE w wymiarze lokalnym
Archeologia
Jakie tajemnice kryje stary żydowski cmentarz na Bródnie?
Materiał Promocyjny
Suzuki Moto Road Show już trwa. Znajdź termin w swoim mieście