Trybunał Konstytucyjny rozprawiał nad reformą Trybunału. Kiedy wyrok?

Trybunał Konstytucyjny zajął się uchwaloną we wrześniu 2024 r. reformą TK, którą zaskarżył prezydent Andrzej Duda. Mimo, że rozprawa trwała kilka godzin, wyrok nie zapadł. Kolejne podejście jeszcze w kwietniu.

Publikacja: 02.04.2025 16:08

Trybunał Konstytucyjny rozprawiał nad reformą Trybunału. Kiedy wyrok?

Warszawa, 26.11.2024. Tabliczka informacyjna na ogrodzeniu Trybunału Konstytucyjnego w al. Jana Christiana Szucha

Foto: Albert Zawada/PAP

Mowa o dwóch aktach: ustawie o TK i przepisach ją wprowadzających, które według rządzących mają odpolitycznić Trybunał i naprawić jego funkcjonowanie. Ustawy – uchwalone przez Sejm we wrześniu ubiegłego roku – prowadzą przede wszystkim do wymiany kadrowej w TK. W skrócie, zakładają one zmianę zasad wyboru sędziów TK, skrócenie o połowę kadencji prezesa oraz uznanie za nieważne wyroków wydanych w składach z udziałem tzw. sędziów dublerów.

Czytaj więcej

Trybunał miał ocenić reformę Trybunału. Sprawa nagle spadła z wokandy

Wejście w życie tych przepisów zablokował jednak prezydent, który skierował je do TK w ramach kontroli prewencyjnej. Zdaniem Andrzeja Dudy zaskarżone przez niego regulacje prowadzą do chaosu ustrojowego i to w skali niemożliwej dzisiaj do przewidzenia.

Trybunał Konstytucyjny ocenia reformę Adama Bodnara. Sejm i Prokurator Generalny bojkotują rozprawę

Termin rozprawy w tej sprawie był dwukrotnie przekładany, w rezultacie Trybunał w pełnym składzie zajął się wnioskiem głowy państwa w środę. Przed TK nie pojawił się jednak ani przedstawiciel Sejmu, ani przedstawiciel prokuratora generalnego. W rozprawie uczestniczył natomiast prof. Dariusz Dudek reprezentujący prezydenta oraz członkowie Krajowej Rady Sądownictwa, która została dołączona do postępowania.

W swoim wniosku prezydent sformułował siedem zarzutów. Przede wszystkim Andrzej Duda kwestionuje zgodność z konstytucją przepisów, które stwierdzają nieważność i brak skutków prawnych orzeczeń Trybunału oraz podważają status niektórych sędziów TK. Zdaniem prezydenta uznanie przez parlament tych wyroków za akty nieistniejące narusza konstytucyjną zasadę legalizmu i zasadę demokratycznego państwa prawa. Podkreśla przy tym, że orzeczenia TK są ostateczne i nie mogą być wzruszone przez żaden organ, w tym przez sam Trybunał.

Czytaj więcej

Ewa Szadkowska: Dlaczego Andrzej Duda woli konserwować trybunalskie patologie

Na tę kwestię zwracała też uwagę w środę członkini KRS Anna Dalkowska. Jej zdaniem stwierdzenie nieważności orzeczeń TK może spowodować szereg negatywnych skutków i ogromny zalew spraw w sądach, związany ze spodziewanymi przez nią roszczeniami obywateli.

– Stwierdzenie nieważności orzeczeń TK dotknie najbardziej obywateli i przedsiębiorców, a w konsekwencji Skarb Państwa. Jest to chociażby wyraźnie widoczne w przypadku podatku od nieruchomości – mówiła sędzia Dalkowska, przekonując o potrzebie stwierdzenia niezgodności z konstytucją dwóch ustaw w całości.

Ustawy o Trybunale Konstytucyjnym pod lupą TK. Prezydent: sędziów dublerów nie ma

Prezydent zakwestionował też przepisy odnoszące się do tzw. sędziów dublerów, czyli sędziów wybranych na zajęte już miejsca w 2015 r., które określają ich mianem „osób nieuprawnych do orzekania". Zdaniem prezydenta podważa to decyzję Sejmu o wyborze sędziego, jego status, autorytet i w konsekwencji także niezawisłość.

Także prof. Dariusz Dudek przekonywał przed TK, że tzw. sędziów dublerów nie ma.

– Osoby wybrane 8 października 2015 r. przez Sejm ani przez chwilę nie były sędziami Trybunału. Dlatego osoby wybrane następnie przez Sejm VIII kadencji nie są sędziami dublerami tylko rzeczywiście są sędziami – twierdził Dudek.

Czytaj więcej

Wraca sprawa resetu Trybunału Konstytucyjnego. Są nowe propozycje senatorów

Skarga prezydenta obejmuje też założenie ustawy, zgodnie z którym od jej wejścia w życie obowiązki prezesa Trybunału ma przejąć sędzia o najdłuższym stażu sędziowskim w TK. Według Andrzeja Dudy narusza to zasadę podziału i równowagi władz oraz wkracza w kompetencję prezydenta do powoływania prezesa i wiceprezesa TK. Wśród zaskarżonych przez prezydenta przepisów są też te przewidujące m.in. wybór sędziów TK przez Sejm większością 3/5 głosów, wyznaczanie składów orzekających przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału i dokonywanie zmian w tych składach.

Co prawda Trybunał obradował w tej sprawie prawie pięć godzin, wysłuchując stanowiska i odpowiedzi na pytania uczestników postępowania, wyroku jednak nie wydał. Nie wiadomo też kiedy orzeczenie zapadnie. TK przerwał bowiem rozprawę, która ma być kontynuowana 16 kwietnia.

Sygnatura akt: Kp 3/24

Mowa o dwóch aktach: ustawie o TK i przepisach ją wprowadzających, które według rządzących mają odpolitycznić Trybunał i naprawić jego funkcjonowanie. Ustawy – uchwalone przez Sejm we wrześniu ubiegłego roku – prowadzą przede wszystkim do wymiany kadrowej w TK. W skrócie, zakładają one zmianę zasad wyboru sędziów TK, skrócenie o połowę kadencji prezesa oraz uznanie za nieważne wyroków wydanych w składach z udziałem tzw. sędziów dublerów.

Pozostało jeszcze 89% artykułu

Czytaj więcej, wiedz więcej!
Rok dostępu za 99 zł.

Tylko teraz! RP.PL i NEXTO.PL razem w pakiecie!
Co zyskasz kupując subskrypcję?
- możliwość zakupu tysięcy ebooków i audiobooków w super cenach (-40% i więcej!)
- dostęp do treści RP.PL oraz magazynu PLUS MINUS.
Prawo w Polsce
Kolejne ograniczenia dla palaczy w Polsce. Andrzej Duda podpisał ustawę
Materiał Promocyjny
Rośnie znaczenie magazynów energii dla systemu energetycznego i bezpieczeństwa kraju
Zawody prawnicze
Drugi dzień egzaminów zawodowych. Zachowek u radców, umowa przyrzeczona u adwokatów
Praca, Emerytury i renty
Czy można otrzymać dwie 13. emerytury? ZUS stawia sprawę jasno
Praca, Emerytury i renty
Zmiany w terminach wypłat 800 plus. Harmonogram przelewów w kwietniu 2025
Materiał Partnera
Kroki praktycznego wdrożenia i operowania projektem OZE w wymiarze lokalnym
Nieruchomości
Łóżka, woda i konserwy w każdym schronie. Oto obowiązki właścicieli i zarządców
Materiał Promocyjny
Jak znaleźć nieruchomość w Warszawie i czy warto inwestować?