W poniedziałek Naczelny Sąd Administracyjny wydał uchwałę w sprawie jednego z najpopularniejszych zwolnień podatkowych, z jakich do dziś korzystają Polacy. Stanowisko siedmiu sędziów NSA jest korzystne dla wszystkich, którzy przed sprzedażą zdecydowali się przyjąć zaliczkę czy zadatek na poczet przyszłej ceny. Wbrew stanowisku fiskusa sąd uznał, że taka sytuacja co do zasady nie pozbawia prawa do zwolnienia.
Sprawa dotyczyła zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT popularnie zwanego też ulgą mieszkaniową. Pozwala ograniczyć lub wręcz uniknąć płacenia 19-proc. PIT. Chodzi o przypadki, gdy z różnych przyczyn podatnik nie mógł odczekać z odpłatnym zbyciem do upływu pięciu lat, licząc od końca roku nabycia (wybudowania). W takim przypadku co do zasady sprzedaż jest opodatkowana, ale ustawodawca postanowił, że osoby, które zyski ponownie przeznaczają na własne cele mieszkaniowe, mogą korzystać ze zwolnienia.
Czytaj także: Zadatek przy umowie przedwstępnej sprzedaży nieruchomości
Prokurator generalny, na którego wniosek NSA podjął uchwałę, zwrócił jednak uwagę na poważne rozbieżności w orzecznictwie dotyczące sporej grupy podatników, którzy przed sfinalizowaniem sprzedaży przyjęli zaliczki czy zadatki. W orzecznictwie pojawił się niekorzystny dla nich pogląd, że istotny dla skorzystania ze zwolnienia jest chronologiczny bieg zdarzeń. Akcentujący, że w pierwszej kolejności ma nastąpić odpłatne zbycie, a następnie poniesienie wydatków na własne cele mieszkaniowe, a nie odwrotnie. Prokurator podkreślił, że według drugiego poglądu kolejność nabycia i zbycia nieruchomości nie stanowi przesłanki zwolnienia. Ustawodawca wymaga jedynie, żeby dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości został spożytkowany w przewidzianym terminie na określone cele. Przepisy te nie przesądzają, że przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości musi być wydatkowany w całości po definitywnym przeniesieniu własności.
NSA przyznał, że w orzecznictwie powstała rozbieżność i przesądził ją na korzyść podatników. Siedmioosobowy skład NSA uznał, że kwota zadatku (zaliczki) otrzymana przy zawarciu przedwstępnej umowy odpłatnego zbycia nieruchomości wydatkowana na określone cele mieszkaniowe korzysta ze zwolnienia. Warunkiem jest jedynie, żeby następnie doszło do zawarcia umowy przyrzeczonej przenoszącej własność, a kwota zadatku (zaliczki) została zaliczona na poczet ceny.
