Sędziów społecznych wybierzemy wraz z radnymi? Nowe pomysły ministra Adama Bodnara

Wprowadzenie instytucji sędziów handlowych oraz wybór ławników przy okazji wyborów samorządowych - takie pomysły przedstawił minister sprawiedliwości Adam Bodnar podczas uroczystości powołania Rady do spraw Ławników.

Publikacja: 02.04.2025 12:51

Minister sprawiedliwości, prokurator generalny Adam Bodnar

Minister sprawiedliwości, prokurator generalny Adam Bodnar

Foto: PAP/Piotr Nowak

mat

Powołana we wtorek Rada jako organ doradczy ma wesprzeć resort sprawiedliwości w działaniach na rzecz ławników. - Promowanie instytucji sędziów społecznych jest ważne, by nie było kłopotów z naborem nowych osób na ławników – powiedział podczas wtorkowej uroczystości minister Adam Bodnar.

W tym kontekście szef MS przypomniał, że jego resort, by zwiększyć zainteresowanie pełnieniem funkcji ławnika, nawiązał kontakty ze środowiskami gospodarczymi, w tym z organizacjami pracodawców i lokalnymi samorządami. – Czeka nas dyskusja, czy wybór ławników nie powinien następować przy okazji wyborów samorządowych – zaznaczył Adam Bodnar.

Jego zdaniem należy też przedyskutować m.in. kwestie udziału ławników w postępowaniach sądowych oraz wprowadzenie instytucji sędziów handlowych, których funkcje mogliby pełnić np. byli menedżerowie czy byli członkowie rad nadzorczych przedsiębiorstw.

Czytaj więcej

Problem z ławnikami sądowymi. Tylko w Gdańsku brakuje 100 osób

Czym będzie zajmować się Rada do spraw Ławników

Przewodniczącym Rady do spraw Ławników został prof. UAM, dr hab. Piotr Władysław Juchacz, kierownik Centrum Transdyscyplinarnych Badań nad Sędziami Społecznymi i Sądami – DIKASTAI na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Przypomniał w swoim wystąpieniu, że od 1989 r. ograniczano sprawy sądowe, w których orzekali ławnicy. Teraz dostrzega szanse na odwrócenie negatywnego trendu eliminowania sędziów społecznych z postępowań sądowych.

W skład Rady oprócz przewodniczącego, który pokieruje jej pracami, wchodzą: sędzia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga delegowana do Ministerstwa Sprawiedliwości Małgorzata Kosicka, radczyni prawna, dyrektorka Centrum Mediacji Lewiatan Małgorzata Miszkin-Wojciechowska, zastępca przewodniczącej Stowarzyszenia Ławników Polskich Marian Radoła, nauczyciel i ławnik Ewa Rysińska, przewodnicząca Stowarzyszenia Ławników Polskich Martyna Skibniewska, specjalista w dziedzinie edukacji medialnej Maciej Sopyło, przewodniczący Rady Ławniczej Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia Maciej Wojakowski, adwokat, przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości w Instytucie Wymiaru Sprawiedliwości prof. Eleonora Zielińska.

Do zadań Rady należy m.in. opracowanie rekomendacji zmian w projektach legislacyjnych dotyczących pracy i statusu ławników oraz konsultowanie i opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących zagadnień objętych zakresem prac Rady. Instytucja będzie też zgłaszała własne projekty zmian legislacyjnych dotyczących pracy i statusu ławników.

Instytucja została powołana zarządzeniem ministra sprawiedliwości z 13 marca 2025 r.

Czytaj więcej

Szefowa stowarzyszenia ławników: Kończą się czasy „paprotek” w sądach

Kto może zostać ławnikiem

Ławnikiem może zostać obywatel Polski, mający pełnię praw cywilnych i obywatelskich, który spełnia określone warunki:

  • posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
  • jest nieskazitelnego charakteru;
  • ukończył 30 lat;
  • jest zatrudniony, prowadzi działalność gospodarczą lub mieszka w miejscu kandydowania co najmniej od roku;
  • nie przekroczył 70 lat;
  • jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika;
  • posiada co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe.

Ławnikami nie mogą być m.in. osoby zatrudnione w sądach i prokuraturach, policjanci, żołnierze, radni gminy, powiatu i województwa oraz duchowni.

Kandydatów na ławników do sądów okręgowych i rejonowych mogą zgłaszać radom gminy: prezesi właściwych sądów, stowarzyszenia, inne organizacje społeczne i zawodowe, zarejestrowane na podstawie przepisów prawa (z wyłączeniem partii politycznych), co najmniej 50 (pięćdziesięciu) obywateli mających czynne prawo wyborcze, zamieszkujących stale na terenie gminy dokonującej wyboru.

Na jakie zarobki mogą liczyć ławnicy?

Oprócz dziennej diety w wysokości 143 zł i 74 gr na rękę, ławnikowi przysługuje 15 zł 61 gr zwrotu kosztów podróży. Sędzia społeczny może zostać wyznaczony do udziału w rozprawach do dwunastu dni w ciągu roku. Liczba tych dni może być zwiększona przez prezesa sądu tylko z ważnych przyczyn, a zwłaszcza w przypadku konieczności zakończenia rozprawy z udziałem ławnika.

Powołana we wtorek Rada jako organ doradczy ma wesprzeć resort sprawiedliwości w działaniach na rzecz ławników. - Promowanie instytucji sędziów społecznych jest ważne, by nie było kłopotów z naborem nowych osób na ławników – powiedział podczas wtorkowej uroczystości minister Adam Bodnar.

W tym kontekście szef MS przypomniał, że jego resort, by zwiększyć zainteresowanie pełnieniem funkcji ławnika, nawiązał kontakty ze środowiskami gospodarczymi, w tym z organizacjami pracodawców i lokalnymi samorządami. – Czeka nas dyskusja, czy wybór ławników nie powinien następować przy okazji wyborów samorządowych – zaznaczył Adam Bodnar.

Pozostało jeszcze 85% artykułu

Czytaj więcej, wiedz więcej!
Rok dostępu za 99 zł.

Tylko teraz! RP.PL i NEXTO.PL razem w pakiecie!
Co zyskasz kupując subskrypcję?
- możliwość zakupu tysięcy ebooków i audiobooków w super cenach (-40% i więcej!)
- dostęp do treści RP.PL oraz magazynu PLUS MINUS.
Prawo w Polsce
Kolejne ograniczenia dla palaczy w Polsce. Andrzej Duda podpisał ustawę
Materiał Promocyjny
Rośnie znaczenie magazynów energii dla systemu energetycznego i bezpieczeństwa kraju
Zawody prawnicze
Drugi dzień egzaminów zawodowych. Zachowek u radców, umowa przyrzeczona u adwokatów
Praca, Emerytury i renty
Czy można otrzymać dwie 13. emerytury? ZUS stawia sprawę jasno
Praca, Emerytury i renty
Zmiany w terminach wypłat 800 plus. Harmonogram przelewów w kwietniu 2025
Materiał Partnera
Kroki praktycznego wdrożenia i operowania projektem OZE w wymiarze lokalnym
Nieruchomości
Łóżka, woda i konserwy w każdym schronie. Oto obowiązki właścicieli i zarządców
Materiał Promocyjny
Jak znaleźć nieruchomość w Warszawie i czy warto inwestować?