Notariusze, a nie sąd wydadzą wypis po latach - projekt zmian w prawie o notariacie

Chodzi o propozycje zmian do prawa o notariacie, nad którą już od dłuższego czasu pracuje resort sprawiedliwości.

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało właśnie nową wersję projektu. Widać, że nie ulega sugestiom notariuszy, którzy krytykują projekt, tylko konsekwentnie dąży do realizacji swojego pomysłu.

Resort sprawiedliwości proponuje więc, by obowiązkiem przechowywania dokumentacji notarialnej obciążyć izby notarialne. Jego zdaniem dzięki temu sądy będą odciążone, nie wydadzą też na ten cel pieniędzy. Uważa też, że nie jest to żaden precedens. Już dziś akta przechowuje Krajowa Rada Komornicza. Spokojnie więc mogą się tym zająć izby notarialne.

Projekt przewiduje, że do izb notarialnych trafi dokumentacja, która ma więcej niż dziesięć lat (licząc od daty sporządzenia). Izby też będą ją przechowywać przez dziesięć lat, a potem przekazywać do właściwego archiwum państwowego.

Wypisy, wyciągi i odpisy dokumentów przekazanych izbie będą sporządzać i wydawać notariusze wyznaczeni przez izbę. Krajowa Rada Notarialna ma sprawować kontrolę nad prawidłowością wykonania tego obowiązku.

Ministerstwo zdecydowało się jednak wydłużyć vacatio legis nowym przepisom z 12 do 24 miesięcy.

Dziś notariusze po upływie okresu przechowywania dokumentacji przekazują ją sądom rejonowym, a te trzymają ją bezpłatnie. Sądy wydają też wypisy aktów notarialnych, wyciągi oraz odpisy.

Przeciw pomysłowi protestuje Krajowa Rada Notarialna. W czasie konsultacji publicznych wyraziła opinię o projekcie. Według niej zmiana utrudni obywatelom, firmom i instytucjom uzyskanie wypisów, wyciągów i odpisów dokumentów. Będą mieli po prostu dalej. Dlaczego? Projekt zmniejsza liczbę miejsc przeznaczonych do archiwizowania dokumentacji notarialnej. Archiwów prowadzonych przez izby byłoby tylko 11, a archiwów państwowych, do których po dziesięciu latach ma trafić dokumentacja – 43. Tymczasem archiwa aktów notarialnych, co wynika z uzasadnienia projektu, są dziś przechowywane w 318 sądach rejonowych.Poza tym wydatki związane z prowadzeniem archiwów obciążyłyby samorząd rejentów.

Rada wyraźnie zaznacza, że izby notarialne i sama KRN nie ma środków na wprowadzenie tak radykalnych zmian.

By te środki uzyskać, trzeba będzie podnieść składki członkowskie, płacone przez notariuszy.

Projekt może mieć wpływ na notariuszy jako mikroprzedsiębiorców. Wykonują przecież zorganizowaną działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek. Są więc przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.