Jak przypomniano w komunikacie, przemoc domowa to każde celowe działanie lub zaniechanie powodujące krzywdę i cierpienie fizyczne albo psychiczne członka rodziny. Sprawca przemocy wykorzystuje przewagę nad ofiarą i narusza jej podstawowe prawa, takie jak godność, wolność i nietykalność cielesną.
Nowe wytyczne przewidują, że w każdej prokuraturze rejonowej ma zostać wyznaczony prokurator — konsultant, posiadający pogłębioną wiedzą nt. przeciwdziałania tego rodzaju patologii. Do jego zadań należeć będzie m.in. analizowanie prowadzonych w danej jednostce prokuratury postępowań w celu identyfikowania pojawiających się problemów, a następnie ich rozwiązywania. Ponadto ma być on odpowiedzialny za aktualizowanie wiedzy w zakresie wprowadzonych zmian legislacyjnych oraz bieżące monitorowanie orzecznictwa w tej kategorii spraw, aby udzielać wsparcia merytorycznego innym prokuratorom, a także funkcjonariuszom Policji.
Zapobiec wtórnej wiktymizacji
Wytyczne zawierają wskazówki co do przebiegu postępowań przygotowawczych, których przedmiotem są przestępstwa popełnione w związku ze stosowaną przemocą domową, przybierającą postać np. uszkodzeń ciała, znęcania, gwałtu, czy też zabójstwa. Odnoszą się również do postępowania przez sądem i postępowania wykonawczego. Zwracają uwagę na zachowanie szczególnej staranności i rzetelności w przeprowadzaniu czynności procesowych z udziałem osób pokrzywdzonych przestępstwem, aby zapobiec ich wtórnej wiktymizacji. Akcentują potrzebę zagwarantowania pokrzywdzonym, szczególnie małoletnim, najwyższego komfortu podczas przeprowadzanych z ich udziałem czynności procesowych, a także zapobiegnięcia ewentualnemu powtórzeniu czynności, powodującej u ofiar przemocy domowej dodatkowe negatywne przeżycia.
Jak podkreślono w komunikacie, nowym narzędziem służącym do ustalenia właściwości i warunków osobistych pokrzywdzonego oraz rodzaju i rozmiaru ujemnych następstw popełnionego na jego szkodę przestępstwa będzie „Kwestionariusz indywidualnej oceny pokrzywdzonego” (jego wzór w drodze rozporządzenia określi Minister Sprawiedliwości).
Wytyczne nakładają też na prokuratora prowadzącego postępowanie obowiązek pouczenia pokrzywdzonego o przysługujących mu uprawnieniach w sposób wyczerpujący i zrozumiały, uwzględniający ewentualną nieporadność z uwagi na wiek, czy niepełnosprawność. Obok pouczenia pokrzywdzony powinien zostać poinformowany o możliwości uzyskania pomocy psychologicznej oraz innej formy pomocy od podmiotów działających na rzecz osób pokrzywdzonych przestępstwem.
