Ministerstwo nie zgadza się na refundację drogiego leku dla śmiertelnie chorego dziecka

Chodzi o życie dziecka. Pawełek ma prawie osiem lat. Cierpi na śmiertelną, postępującą chorobę genetyczną – dystrofię mięśniową Duchenne'a z nonsensowną mutacją genu. Stopniowo słabną kolejne mięśnie, a to sprawia, że chłopcy (głównie oni chorują) w wieku 10–12 lat przestają chodzić. Później oddychają za pomocą respiratora. Umierają średnio w wieku 25 lat. W końcowej fazie poruszają tylko oczami, nie mogą utrzymać sami głowy i pozycji siedzącej.

Choremu chłopcu mógłby pomóc lek ataluren, który opóźnia rozwój choroby, wydłużając życie i poprawiając jego jakość. Urzędnicy odmówili jednak zrefundowania jego zakupu.

Lek dopuszczono do obrotu w Europie pod koniec 2014 r. Matka chłopca po otrzymaniu zapotrzebowania od lekarza na lek w maju 2015 r. wystąpiła do Ministerstwa Zdrowia o refundację i sprowadzenie go w procedurze importu docelowego. Liczy się każdy dzień, bo lek podaje się choremu, gdy jeszcze może chodzić.

Niestety, ministerstwo odmówiło. Uznało, że nie ma możliwości sprowadzenia w drodze importu docelowego leku, który jest dopuszczony do obrotu i w Unii Europejskiej, i w Polsce. Brak zgody na finansowanie terapii uzasadniło jednym z przepisów ustawy refundacyjnej (art. 39).

– Nie ma możliwości refundacji leku dopuszczonego do obrotu, który nie jest dostępny w sprzedaży. Refundować można terapię z zagranicy, ale ta nie jest dopuszczona do obrotu w Polsce – uznał resort.

Mimo odmowy rodzice chłopca nie poddali się. Skierowali sprawę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a ten uchylił decyzję.

Ministerstwo Zdrowia złożyło jednak skargę kasacyjną, w wyniku czego sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ten 6 października 2016 r. podtrzymał wyrok WSA i nakazał uchylenie decyzji oraz interpretowanie ustawy refundacyjnej zgodnie z Konstytucją RP i dla dobra chorych. Do sprawy przyłączył się również rzecznik praw obywatelskich.

Sąd kasacyjny, ze względu na charakter sprawy i konieczność podjęcia szybkiego leczenia, odstąpił od skierowania sprawy do Trybunału Konstytucyjnego, choć dostrzegł niezgodność przepisów ustawy refundacyjnej z konstytucją.

Mimo wygranej przed NSA chłopiec wciąż nie może liczyć na refundację potrzebnego mu leku. Powód? Ministerstwo Zdrowia nie spieszy się ze zmianą swojej decyzji. Otrzymało uzasadnienie wyroku 22 listopada 2016 r. Od tego czasu miało 30 dni na wydanie ponownej decyzji. Ale nadal jej nie ma, bo 20 grudnia resort przesłał zainteresowanym pismo, w którym stwierdza, że ze względu na „skomplikowany charakter sprawy" skorzysta z 60-dniowego terminu na odpowiedź.

O wyjaśnienie przyczyny opóźnienia w wydaniu decyzji do ministerialnych urzędników zwrócił się rzecznik praw obywatelskich.

Może zamiast poświęcać energię na to, jak uzasadnić odmowę leczenia choremu dziecku, urzędnicy zastanowią się, jak mu pomóc. Pawełek nie ma czasu.