Dziś wchodzi w życie nowelizacja ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Dzięki zmianom w art. 76 i 101 właściciele podzielonej nieruchomości nie będą odpowiadać za cudze długi.
Nowelizacja przewiduje, że tylko na nieruchomości, której właścicielem po podziale będzie dłużnik hipoteczny, nadal będzie ciążyła hipoteka. Będzie ponadto obejmowała ewentualne roszczenie o dopłatę przysługujące innym po zniesieniu współwłasności, a gdyby dłużnikowi hipotecznemu przysługiwało roszczenie o spłatę od innych wyodrębnionych właścicieli, to powstanie na nim ustawowe prawo zastawu. Nie będzie można także w umowie znoszącej współwłasność nieruchomości zrzec się prawa do spłaty lub dopłaty. Postanowienia takie będą z mocy ustawy nieważne.
Nowelizacja wykonuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2012 r. (sygn. P 15/12). TK uznał w nim, że art. 76 ust. 1 zd. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest niezgodny z ustawą zasadniczą. Mówił on, że po podziale nieruchomości hipoteka, która była ustanowiona na udziale, obciąża wszystkie nieruchomości utworzone po podziale. To tzw. hipoteka łączna.
Podziału hipoteki można już dokonać według sprawiedliwszych zasad
Jeżeli więc budynek z pięcioma mieszkaniami był współwłasnością pięciu osób, a tylko dwie zaciągnęły kredyt, który bank zabezpieczył hipoteką ustanowioną na ich udziałach, to po zniesieniu współwłasności obciążała ona każdy wyodrębniony lokal. Także należące do osób, które nie zaciągały kredytu. Wierzyciel (bank) mógł żądać zaspokojenia w całości lub w części z każdej nieruchomości, z kilku z nich lub ze wszystkich łącznie. W efekcie właściciele odpowiadali za cudze długi. Dlatego przepis został uznany za niekonstytucyjny.
