Dowody zebrane w trakcie kontroli operacyjnej - wyrok SN o tym jak i kiedy z nich korzystać

Kradli i wpadli

Sąd pierwszej instancji, skazując oskarżonych za udział w gangu, uznał dowody z kontroli operacyjnych pod kryptonimem „Samochód". Te miały postać zarejestrowanych na nośnikach CD komunikatów rozmów telefonicznych prowadzonych przez oskarżonych oraz sporządzonych na ich podstawie stenogramów zapisów rozmów, billingów itd. Wskazał, że przepis art. 168b odnosi się nie tylko do postępowań wszczętych po 15 kwietnia 2016 r., ale też wszczętych przed 1 lipca 2015 r., a niezakończonych do 14 kwietnia 2016 r. Przeprowadzenie dowodu z kontroli operacyjnej na etapie postępowania przygotowawczego i zgłoszenie go w akcie oskarżenia oraz podtrzymanie przed sądem w świetle art. 168b k.p.k. daje więc prawną możliwość ich wprowadzenia do procesu. Warunkiem jest legalne uzyskanie dowodów na jakikolwiek czyn zabroniony (w tej sprawie zostały uzyskane legalnie w trakcie zarządzonych kontroli operacyjnych).

Z kolei warunkiem wykorzystania tych materiałów jest stwierdzenie, że stanowią one dowód przestępstwa ściganego z urzędu lub skarbowego popełnionego przez inną osobę niż objęta zarządzeniem kontroli operacyjnej.

W apelacjach obrońcy kwestionowali zgodność art. 168b k.p.k. z konstytucją i konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Dwa warianty

Sąd apelacyjny nabrał wątpliwości w związku z wykładnią art. 168b k.p.k. Twierdzi, że możliwe są dwa warianty. Pierwszy, że możliwość wykorzystania materiałów uzyskanych „przy okazji" legalnie prowadzonej kontroli operacyjnej może wykraczać poza katalog przestępstw zawartych w ustawie o Policji. Tak więc może dotyczyć wszystkich przestępstw ściganych z urzędu lub skarbowych. Drugi polega na ścisłym powiązaniu art. 168b k.p.k. z ustawą policyjną.

– Odpowiedź SN ma ogromne znaczenie dla tego rodzaju spraw – uzasadnia SA. I przypomina, że w opisywanej sprawie uzyskane „przy okazji" prowadzonej legalnie kontroli materiały stały się dowodami, na których sąd oparł skazanie oskarżonych za przestępstwa spoza katalogu ustawy o Policji. Uznanie, że nie mogą one stanowić dowodu w sprawie, może doprowadzić do zgoła odmiennej oceny.

Sygn. akt: I KZP 14/17