Odszkodowania za szkody wyrządzone przez zwierzęta

Media często donoszą o szkodach wyrządzanych przez zwierzęta. Kto jednak za nie odpowiada, kto ma je rekompensować?

W ostatnią niedzielę właściciel hodowli danieli pod Białogardem (woj. zachodniopomorskie) znalazł 56 zagryzionych zwierząt. Wstępne hipotezy mówią, że mogły zagryźć je wilki (inne pytanie – czy w ogóle są w tym regionie) albo bezpańskie psy, a niektórzy mieszkańcy wspominają nawet o pumie, która miała grasować w tej okolicy. Ślady wskazują, że na pewno nie była to sprawa człowieka ani choroby.

Straż miejska rozpoczęła chwytanie psów. Nic dziwnego – gmina może być jednym z odpowiedzialnych.

Najczęściej chodzi o szkody wyrządzane przez zwierzęta łowne. Prawo łowieckie (art. 46) stanowi, że  dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego obowiązany jest do wynagradzania szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny oraz przewiduje procedurę oględzin i szacowania szkód, a także ustalania wysokości odszkodowania. Na obszarach niewchodzących do obwodów łowieckich odpowiada Skarb Państwa.

Z kolei ustawa o ochronie przyrody (art. 126) przewiduje, że Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez żubry, niedźwiedzie, bobry oraz wilki i rysie, z tym że za drapieżniki w zakresie szkód w pogłowiu zwierząt gospodarskich.

Gdyby więc właściciel hodowli pod Białogardem wykazał, że daniele zagryzł któryś z tych drapieżników, adresat roszczeń o odszkodowanie byłby wskazany.

W rezerwie jest jeszcze kodeks cywilny (art. 431), który stanowi, że kto zwierzę chowa albo się nim posługuje, obowiązany jest do naprawienia wyrządzonej przez nie szkody niezależnie od tego, czy było ono pod jego nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło.

Nawet gdyby właścicielowi nie udało się wykazać najmniejszego zaniedbania, może być zmuszony do zapłaty odszkodowania, gdyby wymagały tego zasady współżycia społecznego.

Dodajmy, że w wyroku z 7 września 2000 r. (sygn. I CKN 1212/99) Sąd Najwyższy stwierdził, że można żądać odszkodowania na podstawie kodeksu cywilnego tylko wówczas, gdy nie ma przepisów szczególnych.

Co jednak z bezpańskimi psami, a więc takimi, których właściciela nie można ustalić (wtedy to on by odpowiadał)?

Zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt (art. 11) do zadań gmin należy zapewnianie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie. Dodajmy, że zabrania się odławiania zwierząt bez zapewnienia im miejsca w schronisku, chyba że stwarzają poważne zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt.