Reklama

Darowizna na wypadek śmierci: dopuszczalna czy nie - rozstrzygnie Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozstrzygnie, czy polskie przepisy dopuszczają obdarowanie kogoś, ale po śmierci.
Darowizna na wypadek śmierci: dopuszczalna czy nie - rozstrzygnie Sąd Najwyższy

Foto: www.sxc.hu

Z pytaniem, niezmiernie istotnym dla prawa spadkowego, zwrócił się do SN Sąd Apelacyjny w Warszawie. Rozpatruje on sprawę Macieja N., jedynego spadkobiercy zmarłego przyrodniego brata Piotra N.

Maciej N. zażądał zwrotu pożyczki wraz z odsetkami, jakiej udzielił Piotr N. Umowa pożyczki zawierała jednak postanowienie, że „w przypadku śmierci Piotra N. pożyczka zostaje umorzona w całości". Pozwani twierdzą, że z chwilą śmierci pożyczkodawcy zostali zwolnieni z długu bądź wprost obdarowani niespłaconą częścią pożyczki. W efekcie ten majątek został im darowany.

Sąd Okręgowy uznał, że umowa darowizny na wypadek śmierci jest nieważna, ponieważ narusza art. 941 kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament.

Sąd Okręgowy nie zasądził jednak żądanych 700 tys. zł z odsetkami. Uznał, że byłoby to nadużycie prawa po stronie powoda. Zmarłego z pozwanymi łączyły bowiem szczególne bliskie relacje. Pieniądze miały być zaś przeznaczone na przedsięwzięcie o kulturowym znaczeniu dla regionu, na którym zmarłemu zależało. Maciej N. (spadkobierca) poza wysyłaniem kart świątecznych nie interesował się natomiast zmarłym.

Rozpatrując apelację powoda, warszawski Sąd Apelacyjny powziął wątpliwości, czy rzeczywiście obowiązuje w Polsce bezwzględny zakaz dokonywania darowizn na wypadek śmierci. O rozstrzygnięcie tej kwestii zwrócił się do Sądu Najwyższego. Spytał, czy umowa darowizny, w której strony uzgodniły, że jej skutek w postaci bezpłatnego przysporzenia majątkowego po stronie obdarowanego nastąpi z chwilą śmierci darczyńcy (darowizna na wypadek śmierci), należy do umów o spadek po osobie żyjącej wskazanych w art. 1047 k.c.

Reklama
Reklama

W razie odpowiedzi przeczącej SA chce wiedzieć, czy taka umowa jest również dopuszczalna, jeśli jej przedmiot wyczerpuje cały lub prawie cały majątek darczyńcy. W pytaniu SA wskazał wyjątki od zasady zawarte w art. 941 k.c., np. dyspozycje na wypadek śmierci środkami na koncie bankowym czy środkami w otwartym funduszu emerytalnym. SA wskazuje, że choć dopuszczalność darowizny na wypadek śmierci jest też sporna w nauce prawa, to w wielu krajach europejskich się ją uznaje. Zdaniem notariusza Leszka Zabielskiego darowizna na wypadek śmierci jest niezmiernie potrzebna, gdyż jest korzystna zwłaszcza dla darczyńców. Teraz osoba starsza może odwołać zwykłą darowiznę tylko z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego i musi mu wytoczyć czasochłonny proces. W przypadku darowizny na wypadek śmierci wystarczy, że złoży odpowiednie oświadczenie o odwołaniu darowizny. ?

Nie tylko notariusze zwracają od lat uwagę na potrzebę wprowadzenia w Polsce takiej możliwości. W parlamencie procedowano już dwa projekty w tej sprawie. Jeden, autorstwa notariuszy, został odrzucony. Uchwalono jedynie zapis windykacyjny, ale on znacznie różni się od darowizny na wypadek śmierci. Część prawników uważa jednak, że już teraz można dokonać takiej darowizny, poza nieruchomościami, co pozwala zmniejszyć uciążliwość postępowania spadkowego.

sygn. akt III CZP 79/13

Podatki
Przelewu od żony lub męża nie musisz zgłaszać. Ale są wyjątki
Materiał Promocyjny
Nowy luksus zaczyna się od rozmowy. Byliśmy w showroomie EXLANTIX w Warszawie
Materiał Promocyjny
Rekordy sprzedaży i większy magazyn w Duchnicach
Prawo drogowe
Duże zmiany dla kierowców. Pojawi się nowa przesłanka zatrzymania prawa jazdy
Prawo w Polsce
Będzie nowy obowiązek dla właścicieli psów. Rząd przyjął projekt ustawy
Materiał Promocyjny
Arabia Saudyjska. W krainie gościnności
Praca, Emerytury i renty
13. emerytura nie dla każdego. Ci seniorzy nie otrzymają świadczenia
Materiał Promocyjny
Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama