Referendum konstytucyjne. Prezydent? Ma być cierpliwy

Los referendum konstytucyjnego, którego chce Andrzej Duda, wydaje się przesądzony. We wtorek rano Komisja Ustawodawcza Senatu nie dała rekomendacji projektowi głowy państwa. Ale kiedy oddawaliśmy do druku to wydanie „Rzeczpospolitej", ostatecznej decyzji Senatu w tej sprawie jeszcze nie było.

Andrzej Duda chciał, żeby referendum odbyło się 10 i 11 listopada 2018 roku. Prezydent zaplanował dziesięć pytań m.in. o system ustrojowy, obniżenie progu referendalnego czy większe podkreślenie roli praw socjalnych w konstytucji. Już kilka dni temu politycy PiS podkreślali, że wniosek o referendum zostanie odrzucony ze względu na termin i koszty, a także obawy o bardzo niską frekwencję.

Pałac zaskoczony

We wtorek Senat miał rozstrzygnąć dwie kluczowe sprawy. Pierwsza to właśnie prezydencki wniosek o referendum, druga – kolejna nowelizacja ustawy o Sądzie Najwyższym i innych ustaw, regulujących prace wymiaru sprawiedliwości. Oczekiwano, że w pierwszej kolejności senatorowie zajmą się wnioskiem prezydenta, a później ustawą o Sądzie Najwyższym. Niespodziewanie, na wniosek jednego z senatorów PiS, kolejność się zmieniła i Senat rozpoczął dyskusję nad ustawą o Sądzie Najwyższym.

Czytaj także: Olszewski: To nie musi być kompromitacja prezydenta Dudy

Zaskoczyło to nie tylko dziennikarzy, ale też przedstawicieli prezydenta, m.in. wiceszefa Kancelarii Prezydenta Pawła Muchę, który miał przysłuchiwać się debacie w Senacie.

– Dyskusja o referendum została przesunięta na późniejsze godziny, by głosowanie Senatu cieszyło się jak najmniejszym zainteresowaniem – tłumaczył nam jeden z senatorów opozycji. Dodawał przy tym, że senackie debaty, w przeciwieństwie do sejmowych, nie mają w zasadzie żadnego ograniczenia czasowego.

– Szybkie przyjęcie ustaw sądowych ma wyższy priorytet – mówił z kolei nasz rozmówca z kręgów rządowych.

Przeciwko referendum jest Platforma Obywatelska. Klub PiS oficjalnie aż do ostatniej chwili nie podejmował decyzji. Ale wiele o nastrojach w partii mówił poranny występ w „Sygnałach dnia" szefa gabinetu premiera Mateusza Morawieckiego – Marka Suskiego.

Stwierdził on, że pytanie narodu o zmianę konstytucji w sytuacji, gdy w Sejmie nie ma do tego odpowiedniej większości „jest dość ekstrawaganckie". Suski mówił też, że wolałby, aby 11 listopada ludzie świętowali, a nie „siedzieli w komisjach".

Na problemy i komplikacje w organizowaniu referendum tuż po wyborach samorządowych (jeden z wariantów zakłada, że druga tura odbędzie się 4 listopada) zwracała też uwagę Państwowa Komisja Wyborcza.

Debata i protest

W czasie gdy Senat rozpatrywał już piątą nowelizację ustawy o Sądzie Najwyższym, przed budynkiem trwał protest opozycji. Nie miało to wpływu na przebieg samej dyskusji, choć opozycja w Senacie mocno sprzeciwiała się nowelizacji. Politycy PO domagali się m.in. ogłoszenia przerwy w obradach, by mogła pojawić się I prezes Sądu Najwyższego prof. Małgorzata Gersdorf. Ale bez rezultatu.