Thirty Meter Telescope (w skrócie TMT) jest projektem międzynarodowym. Ma być ustawiony w pobliżu dwóch wielkich, amerykańskich teleskopów optycznych Kecka. Manua Kea jest przez niektórych rdzennych Hawajczyków uważana za świętą górę. Protestują oni przeciw budowie kolejnego olbrzymiego kompleksu obserwacyjnego na jej szczycie. W poniedziałek obserwatorium zablokowali liczni przedstawiciele starszyzny plemiennej, którzy związali się liną i usiedli wzdłuż drogi dojazdowej do obserwatoriów.
Setki hawajskich demonstrantów modliło się i śpiewało u stóp góry. Starszyzna ogłosiła teren wokół obserwatorium miejscem świętym.
Badacze kultury wyspiarskiej z Uniwersytetu Hawajskiego potwierdzają, że dla starożytnych Hawajczyków góra była kapu, czyli miejscem zakazanym dla zwykłych ludzi. Tylko najwyżsi wodzowie i kapłani mogli odbyć długą wyprawę na szczyt Mauna Kea, ponieważ znajdował się on ponad chmurami, a więc już w świecie bogów.
Współcześnie teren na szczycie Manua Kea dzierżawi od stanu Uniwersytet Hawajski. Zbudowana kilkadziesiąt lat temu droga prowadząca do obserwatorium jest używana przez tysiące turystów i rdzennych mieszkańców archipelagu, którzy podróż traktują jak pielgrzymkę.
W 2009 roku, po pięciu latach poszukiwań naukowcy uznali szczyt Manua Kea za najlepsze miejsce do umieszczenia TMT. W 2014 roku, z poszanowania dla tradycji, naukowcy poprosili starszyznę hawajską o ceremonię błogosławieństwa miejsca budowy. Uroczystość zakłócili jednak zwolennicy przywrócenia górze statusu sanktuarium.
