By nie zgadzać się na straszenie obcymi, wystarczą niezmienne powody etyczne. Ale ważne są i doraźne: dzisiaj to lęk przed migrantami chwieje światem, przez co jego podsycanie staje się jeszcze groźniejsze. Nastroje społeczeństw na zmalałym globie są przecież jak naczynia połączone. W roku 1989 niosły wolność; teraz na obu półkulach niechęć do obcych daje władzę politykom, którzy wolą egoizmy narodowe od globalnej współpracy, lekceważą prawo międzynarodowe, uznają tylko siłę i sprzyjają Putinowi. Szczególnie groźni pragnęliby rządzić w Niemczech: partia AfD ma w swoich szeregach rosyjskich agentów, a przy tym chętnie zatarłaby pamięć o zbrodniach nazistowskich.