Po zakończeniu dekoniunktury z początków minionej dekady liczba zadłużonych lokatorów zaczęła szybko spadać i osiągnęła minimum w 2007 r. Pogorszenie sytuacji (2009 rok) wiązało się z eskalacją globalnego kryzysu, którego skutki były odczuwalne także w Polsce.

Dane GUS dla 2011 r. i 2013 r. pokazują stopniowy spadek liczby zadłużonych mieszkań (zmiana o 3,1 proc. między 2009 r. i 2013 r.). Równocześnie można zauważyć wzrost liczby własnościowych lokali, na których ciąży czynszowy dług. Ta zmiana wynika m.in. z powiększania się zasobu wyodrębnionych mieszkań. Lokali własnościowych przybywa na wskutek aktywności deweloperów i przekształcania spółdzielczych oraz komunalnych „M".

Po wykonaniu dodatkowych obliczeń można łatwo udowodnić, że mieszkania własnościowe mimo wzrostu czynszowego zadłużenia nie stanowią największego problemu. W 2013 r. ok. 18 proc. takich lokali było obciążonych czynszowym długiem wobec wspólnoty. Dane GUS wskazują, że w mieszkaniach spółdzielczych i komunalnych odsetek zadłużonych lokatorów wynosi ok. 40 proc. Nieco niższe wyniki dotyczą lokali zakładowych (31 proc.), mieszkań należących do Skarbu Państwa (29 proc.) oraz lokali z TBS-ów (24 proc.).

Warto zwrócić uwagę, że długotrwałe zadłużenie czynszowe (powyżej trzech miesięcy) stanowi największy problem w przypadku lokali komunalnych, mieszkań należących do Skarbu Państwa i mieszkań zakładowych. Znacznie lepiej prezentują się lokale spółdzielcze (8 proc. zasobu z długotrwałym długiem), lokale w TBS (6 proc.) i mieszkania własnościowe (6 proc.). Informacje o wysokości długu czynszowego w przeliczeniu na jedno mieszkanie również wskazują, że najbardziej zadłużone są osoby wynajmujące lokum od gminy.

Według danych z 2013 roku na jeden lokal komunalny przypadał dług wynoszący 646 zł (w tym 524 zł zaległości powyżej trzech miesięcy). Mało optymistyczne są też wyniki dotyczące o wiele mniej popularnych mieszkań zakładowych i mieszkań, które wynajmuje Skarb Państwa. Z punktu widzenia polityki mieszkaniowej rządu najbardziej pilną kwestią wydaje się rozwiązanie problemu zaległych czynszów w komunalnych mieszkań. Takie samorządowe lokale stanowią ok. 7 proc. całego zasobu mieszkaniowego kraju (tzn. wszystkich lokali i domów).

Niedobór mieszkań typowo socjalnych, który jest szacowany na mniej więcej 120 – 150 tys., sprawia, że zwykłe lokale komunalne są wykorzystywane do zapewnienia dachu nad głową niewypłacalnym lokatorów. Wieloletnie kłopoty z egzekucją czynszów zniechęcają gminy do budowy nowych mieszkań komunalnych i utrudniają niezbędne remonty starego zasobu mieszkaniowego.