W sobotę mija pięć lat od śmierci gen. Augusta Pinocheta, polityka, który wciąż budzi skrajne emocje. W książce „Proces pokazowy. Oskarżony Augusto Pinochet” pisze pan, że nie każda dyktatura jest zła. Dlaczego akurat dyktatura Pinocheta miałaby być dobra?

Wojciech Klewiec:

Rząd wojskowy, który objął władzę w wyniku zamachu 11 września 1973 roku, uporządkował Chile i powstrzymał rozpad państwa. Przed zamachem w kraju szerzył się terroryzm, panował chaos, brakowało nawet chleba. Wojskowi wyprowadzili Chile na prostą. Zmiany zostały dokonane pod rządami dyktatury, bo niektórych reform nie da się wprowadzić za pomocą dialogu i wyborów. Za socjalistycznego prezydenta Allende była 500-procentowa inflacja, a za Pinocheta – 10-procentowy wzrost gospodarczy. Jeśli coś służy dobru, to jest dobre – także dyktatura.

Ale czy ceną tego musiały być tak liczne ofiary? Mówi się o 3 tysiącach zabitych i zaginionych oraz kilkunastu tysiącach torturowanych.

Mówi się różne rzeczy. Kiedyś mówiło się o kilkudziesięciu tysiącach zabitych, jednym z nich miał być prezydent Allende. W połowie tego roku chyba już ostatecznie orzeczono, że popełnił samobójstwo. Tak, zginęło wielu ludzi, ale o wiele więcej zabitych zostało na przykład w Kolumbii, gdzie lewicowa partyzantka do dziś walczy z – jak się zdaje – demokratycznie wybranym rządem.

To niczego chyba nie usprawiedliwia?

Kiedy w Chile pytałem zwolenników rządów wojskowych o ofiary, słyszałem: „Wybór był taki – albo my ich, albo oni nas”. Nie chcę usprawiedliwiać tragedii, chcę tylko powiedzieć, że w Chile toczyła się wojna – wojna z terroryzmem. Jak obliczyła Gisela Silva Encina, autorka książki „Miguel Krassnoff. W więzieniu za służbę Chile”, w latach 1967 – 1973 w Chile dokonano łącznie 45220 zamachów i innych rozbojów. Sprawcami tych aktów byli przeważnie antyfaszyści i lewicowi bojówkarze. 11 września 1973 roku wojskowi w Chile rozpoczęli wojnę z międzynarodowym terroryzmem, której kolejny rozdział – 11 września 2001 roku – otworzył prezydent Bush. Polska się do tej wojny przyłączyła. Dlatego nie widzę powodu, byśmy mogli potępiać rządy latynoamerykańskie za operację „Kondor”, prowadzoną w różnych krajach w latach 70., która nie różniła się od unieszkodliwiana islamskich terrorystów dziś w Afganistanie.