Wybory w Saksonii-Anhalt. Relacja na żywo

Oficjalnie wyniki w wyborach do parlamentu kraju związkowego Saksonia-Anhalt poznamy w poniedziałek nad ranem.

Wynik AFD w wyborach w Saksonii-Anhalcie to nadzieja dla Niemiec i dla Europy – napisał w niedzielę w serwisie X Santiago Abascal, szef skrajnie prawicowej partii Vox, gratulując liderom populistyczno-prawicowego ugrupowania Alternatywa dla Niemiec (AfD) Alice Weidel i Ulrichowi Siegmundowi.

Zgodnie z prognozą dla stacji ZDF, opracowaną po zliczeniu większości głosów, prawicowo-populistyczna Alternatywa dla Niemiec (AfD) wygrała niedzielne wybory w Saksonii-Anhalcie z wynikiem 44 proc.

Najnowsza prognoza wskazuje, że za AfD uplasowało się CDU (17,5 proc.). Kolejne miejsca zajęły SPD (9,0 proc.), Zieloni (9,0 proc.) oraz Lewica (8,9 proc.). Próg pięciu procent przekroczyło też minimalnie skrajnie lewicowe BSW (5,0 proc.).

Jest to prognoza na godz. 22. Bierze ona pod uwagę już zliczone głosy, w większości okręgów wyborczych przeliczono ich już ponad 70 proc.

We Francji szef skrajnie lewicowej partii Francja Nieujarzmiona (LFI) Jean-Luc Melenchon oświadczył w niedzielę, że rezultat uzyskany w niemieckim landzie Saksonia-Anhalt przez partię Alternatywa dla Niemiec (AfD) jest przejawem „zaślepienia” polityki centrowej w Europie.

„W Niemczech wraca skrajna prawica” - napisał Melenchon na serwisie X. Dodał następnie, że jest to „katastrofalny przejaw zaślepienia” polityki centrowej w Europie. „W tych warunkach niemiecki projekt militarny, by stworzyć pierwszą armię konwencjonalną w Europie jest dla Francji nie do zaakceptowania” - napisał szef LFI. Melenchon zamierza kandydować w przyszłorocznych wyborach prezydenckich we Francji.

Historyczny triumf powojennej skrajnej prawicy w Niemczech, katastrofa partii centrowych i upokorzenie kanclerza Friedricha Merza – tak brytyjskie media komentują w niedzielę wyniki exit poll, według których Alternatywa dla Niemiec (AfD) zwyciężyła w wyborach do regionalnego parlamentu w Saksonii-Anhalcie.

„Upokorzenie dla Friedricha Merza”, „miażdżące zwycięstwo AfD” i „katastrofa dla partii centrowych” – tak rezultat opisuje „Times”. Centroprawicowa gazeta podkreśla, że nawet jeśli AfD nie będzie w stanie rządzić samodzielnie, to jej historyczny wynik „rozpocznie okres burzy w landzie i może mieć poważne konsekwencje dla polityki krajowej”.

Lewicowy „Independent” komentuje, że zwycięstwo AfD to „historyczne przesunięcie w niemieckiej polityce po latach współpracy pozostałych partii w celu zablokowania twardej prawicy drogi do władzy”.

Omawiając wyniki exit poll, „Daily Telegraph” podkreśla, że lider AfD w Saksonii-Anhalcie Ulrich Siegmund deklarował wcześniej chęć zbliżenia z Rosją: wznowienia importu rosyjskiego gazu, skończenia z sankcjami przeciwko Moskwie czy wstrzymania pomocy dla Ukrainy.

Według lewicowego „Guardiana” zwycięstwo AfD sprawia, że kanclerz Merz znajdzie się pod ogromną presją. Gazeta przypomina, że w sondażach parlamentarnych skrajna prawica również wyprzedza ostatnio CDU, której szefem jest niepopularny w kraju Merz.

„Dla Merza wygląda to fatalnie” – oceniła w serwisie X Anne McElvoy z Politico, była dziennikarka tygodnika „Economist”, dodając, że wyniki są doskonałą ilustracją stopnia, w jakim tradycyjne niemieckie partie utraciły pozycję na wschodzie kraju.

Brytyjskie media podkreślają jednak, że nie jest pewne, czy skrajna prawica dojdzie do władzy. „Times” pisze, że Niemców czeka pełna emocji noc, a minimalne wahnięcia wyników szczególnie mniejszych partii mogą znacząco zmienić obraz.

Europejski korespondent Sky News podkreśla, że skrajnie lewicowa partia Sahry Wagenknecht (BSW) balansuje według exit poll na progu wyborczym. „Jeśli nie uda im się osiągnąć około 5 proc., ich mandaty zostaną rozdzielone pomiędzy pozostałe partie, co może wystarczyć AfD do zdobycia większości” - pisze dziennikarz.

Przewodniczący Centralnej Rady Żydów w Niemczech Josef Schuster stwierdził, że jest przerażony zdecydowanym zwycięstwem prawicowo-populistycznej Alternatywy dla Niemiec (AfD) w niedzielnych wyborach w Saksonii-Anhalcie.

– Wynik wyborów nie jest jeszcze przesądzony, ale jedno jest już pewne: partia sklasyfikowana jako prawicowo-ekstremistyczna była w jednym z niemieckich krajów związkowych o krok od samodzielnego sprawowania władzy – powiedział dziennikowi „Welt” Schuster.

Prezydent USA Donald Trump odniósł się do wyborów na koncie w serwisie Truth Social. Opublikował tam grafikę przedstawiającą prognozę wyników. Nie opatrzył jej żadnym komentarzem. Na wykresie widoczny był wyraźny triumf AfD. 

W najnowszym przeliczeniu ARD z godz. 21:08 BSW uzyskuje 5,1 proc. głosów, ledwie przekraczając 5-procentowy próg wyborczy.

AfD pozostaje zdecydowanie najsilniejszą partią z wynikiem 44,0 proc., przed CDU, która spada do 17,8 proc. SPD otrzymuje 9,1 proc., Lewica 8,8 proc., a Zieloni 8,7 proc. FDP wyraźnie nie przekracza progu, uzyskując 2,4 proc.

Sukces AfD w wyborach w Saksonii-Anhalt wywołał także reakcje na arenie międzynarodowej, przede wszystkim ze strony polityków prawicowych. Lider austriackiej FPÖ Herbert Kickl uznał wynik za sygnał politycznego przełomu w Niemczech.

– Z dniem dzisiejszym przez Niemcy znów wieje silny wiatr wolności z 1989 roku – powiedział Kickl, nawiązując do upadku muru berlińskiego. Jego zdaniem wyborcy w Saksonii-Anhalt „zburzyli niedemokratyczny mur” wzniesiony przeciwko AfD.

Zwycięstwa AfD pogratulował również wicepremier Włoch Matteo Salvini. „Gratulacje dla mojej przyjaciółki Alice Weidel i całej AfD z okazji triumfu w Saksonii-Anhalt!” – napisał na platformie X lider prawicowej Ligi.

Jego zdaniem wynik wyborów pokazuje „silne żądanie zmian, bezpieczeństwa i pracy”. „Strach? Terror? Zagrożenie? Nie, to nazywa się DEMOKRACJA. Inna Europa jest możliwa” – napisał Salvini. 

„W Polsce tylko idioci albo zdrajcy mogą się cieszyć z tryumfu AfD w Niemczech. Trochę się ich nazbierało w Konfederacjach i PiS.” - skomentował wynik wyborów premier Donald Tusk.

Najnowsza prognoza ARD daje BSW 5,1 proc. głosów, co oznacza przekroczenie 5-procentowego progu wyborczego. AfD uzyskuje 44,2 proc., CDU – 18,0 proc., a Lewica i SPD po 9,0 proc. Zieloni mają 8,6 proc.

Według tego przeliczenia AfD otrzymałaby 39 mandatów, CDU – 16, a SPD, Lewica i Zieloni po 8. BSW przypadłyby 4 mandaty.

Według prognoz ARD i ZDF frekwencja wzrosła do historycznie wysokiego poziomu. Według szacunków zagłosowało około 78 proc. uprawnionych. To najwyższa frekwencja w wyborach do landtagu Saksonii-Anhalt od zjednoczenia Niemiec. Dotychczasowy rekord wynosił 71,5 proc. i został ustanowiony w 1998 roku. 

W poprzednich wyborach w 2021 roku do urn poszło 60,3 proc. uprawnionych. Tym razem ten wynik został przekroczony już późnym popołudniem, jeszcze przed uwzględnieniem głosów oddanych korespondencyjnie.

W lokalu wyborczym w Tangermünde, w którym dziś rano głosował lider AfD w Saksonii-Anhalt Ulrich Siegmund, jego partia uzyskała cztery razy więcej głosów niż CDU. Na AfD oddano około 400 głosów, podczas gdy CDU otrzymała około 100.

Mały land pokazał w wyolbrzymionej skali to, co dręczy wielu Niemców. Nie ufają klasie politycznej, niepokoją się spadkiem standardu życia i problemami niemieckiej gospodarki. Kanclerz Friedrich Merz (CDU) szoruje po dnie rankingów popularności, a rządzi niewiele ponad rok. 

Korespondencja Jerzego Haszczyńskiego z Magdeburga

Współprzewodniczący Zielonych Felix Banaszak jest zszokowany znaczącym wzrostem poparcia dla AfD. – To dramatyczna sytuacja, którą tutaj obserwujemy – powiedział.

Jednocześnie Banaszak przyznał, że w jego przypadku „ścierają się dwa uczucia” – z jednej strony niepokój związany z wynikiem AfD, z drugiej satysfakcja z wyraźnego wzrostu poparcia dla Zielonych.

Jak zaznaczył, wielu komentatorów spisało już Zielonych na straty. Tymczasem według prognoz partia może uzyskać najlepszy wynik w historii swoich startów w wyborach w Saksonii-Anhalt.

– To napawa mnie radością i dumą – powiedział Banaszak, dodając, że wielu ludzi pokłada obecnie w Zielonych duże nadzieje i oczekiwania.

Lars Klingbeil, wicekanclerz Niemiec i polityk centrolewicowej SPD, powiedział w wywiadzie telewizyjnym, że wynik wyborów będzie „punktem zwrotnym” i zmobilizuje ogólnokrajowy sprzeciw wobec AfD. – W tej chwili jest niewiarygodnie wiele osób w Saksonii-Anhalt, ale wierzę, że także w całych Niemczech, które obawiają się i martwią z powodu tego wyniku AfD – powiedział.

– To powód do refleksji nad polityką prowadzoną tutaj, w Berlinie – dodał.

Lider AfD w Saksonii-Anhalt Ulrich Siegmund zasugerował, że jego partia może być otwarta na rozmowy koalicyjne.

– Wyciągamy rękę do wszystkich demokratycznych sił, które chcą prowadzić lepszą politykę – powiedział Siegmund po ogłoszeniu prognoz exit poll, według których AfD zdobyła 44,5 proc. głosów. 

Siegmund zaznaczył jednak, że kwestie migracji i bezpieczeństwa wewnętrznego nie podlegają negocjacjom. Jeszcze przed wyborami Siegmund mówił, że chce rządzić wyłącznie samodzielnie i uzależniał objęcie stanowiska premiera landu od zdobycia przez AfD bezwzględnej większości. 

W podobnym tonie wypowiedziała się współprzewodnicząca AfD na szczeblu federalnym Alice Weidel. Jak powiedziała w ARD, jej partia będzie rozmawiać z każdą rozsądną partią, z którą uda się znaleźć wspólną płaszczyznę programową. – Taki jest mandat od wyborców. Tego właśnie od nas oczekują – powiedziała Weidel.

BSW deklaruje otwartość na współpracę z AfD w Saksonii-Anhalt – przynajmniej przy realizacji konkretnych przedsięwzięć politycznych. Kandydatka BSW na premiera landu Claudia Wittig powiedziała w ARD, że jej partia jeszcze przed wyborami zapowiadała, iż w każdym przypadku będzie osobno oceniać możliwość współpracy pod względem merytorycznym.

Jak zaznaczyła, w niektórych kwestiach BSW ma z AfD wyraźne punkty wspólne. Jako przykład podała wysokie ceny energii, które są jednym z ważnych tematów w Saksonii-Anhalt. W innych obszarach – jak dodała – podobieństw między partiami jest niewiele.

Wittig podkreśliła, że BSW zamierza trzymać się zapowiedzianej wcześniej zasady podejmowania decyzji o współpracy w każdym przypadku indywidualnie.

– Jeśli, jak wynika z obecnych prognoz i sondaży, na AfD zagłosowało 44 proc. wyborców, to moim zdaniem byłoby całkowicie niedemokratyczne, gdyby w żaden sposób nie została ona włączona w sprawowanie władzy – powiedziała.

Sekretarz generalny SPD Tim Klüssendorf wyraził zaniepokojenie bardzo dobrym wynikiem AfD w wyborach do parlamentu Saksonii-Anhalt. W rozmowie z ZDF polityk SPD określił rezultat AfD jako „naprawdę dramatyczny”.

Jednocześnie z ulgą przyjął fakt, że SPD zdołała utrzymać wynik z poprzednich wyborów, choć „nie jest to teraz jakiś wielki sukces”.

Wyniki exit poll są lepsze, niż spodziewała się AfD, ale różnica jest na tyle niewielka, że wciąż nie wiadomo, czy partia zdobędzie upragnioną bezwzględną większość. W dużej mierze zależy to od wyniku partii BSW. Exit poll daje jej 4,8 proc. głosów, czyli wynik tuż poniżej wymaganego 5-procentowego progu wyborczego. 

Jeśli BSW nie przekroczy progu, zdobyte przez nią mandaty zostaną rozdzielone między pozostałe partie, co może wystarczyć AfD do uzyskania samodzielnej większości.

Z sondaży wynika, że partia podwoiła swój wynik w porównaniu z wyborami sprzed czterech lat. Niemal cały ten wzrost odbył się kosztem chadeków, czyli partii kanclerza Friedricha Merza.

Pierwsze prognozy wskazują, że CDU uzyska mniej niż 20 proc. głosów. Sekretarz generalna CDU Franziska Hoppermann określiła ten wynik jako katastrofę. W rozmowie z ARD powiedziała, że jest to bardzo trudny rezultat dla jej partii.

– To porażka wszystkich tych, którzy przez ostatnie 35 lat ponosili odpowiedzialność za Saksonię-Anhalt w demokratycznych rządach i rozwijali ten kraj – powiedziała.

Hoppermann zdecydowanie wykluczyła możliwość współpracy CDU z AfD. – Nie współpracujemy z ekstremistami, a przede wszystkim nie współpracujemy ze skrajną prawicą – podkreśliła. Jak dodała, CDU nie może współpracować z partią, która chce wyprowadzenia Niemiec ze strefy euro, co jej zdaniem oznaczałoby gospodarczy upadek i izolację kraju, a także z ugrupowaniem „przyjaznym Rosji”, które oczernia instytucje, państwo i jego mieszkańców. – To dla nas nie wchodzi w grę – powiedziała.

Jeśli potwierdzi się prognoza ARD, AfD zdobędzie 39 mandatów. Oznaczałoby to, że partia zyska 16 miejsc w porównaniu z poprzednimi wyborami.

CDU przypadnie 16 mandatów, Lewicy i Zielonym po 8, SPD 7, a BSW – jeśli ostatecznie przekroczy próg wyborczy – 5 mandatów.

– Osiągnęliśmy dokładnie to, co chcieliśmy osiągnąć – powiedział lider AfD Ulrich Siegmund. – Trudno wyobrazić sobie lepszy wynik – dodał. Siegmund przyznał, że na razie nie jest w stanie powiedzieć, czy zostanie premierem Saksonii-Anhalt. – Zrobiliśmy wszystko dobrze – podkreślił.

W przeciwieństwie do swoich wypowiedzi sprzed wyborów Siegmund zadeklarował, że jest gotów wyciągnąć rękę do wszystkich sił politycznych, które chcą doprowadzić do „politycznego zwrotu w tym kraju”. Zastrzegł jednak, że są kwestie, które nie podlegają negocjacjom. Wymienił wśród nich m.in. migrację i ochronę klimatu.

Według prognozy ZDF z godz. 18 AfD zdobyła 44,0 proc. głosów, wyraźnie wyprzedzając CDU. Chadecy uzyskali 18,5 proc.

AfD: 44,0 proc.

CDU: 18,5 proc.

Lewica: 9,0 proc.

SPD: 9,0 proc.

Zieloni: 8,5 proc.

BSW: 4,8 proc.

Pierwsza prognoza po zamknięciu lokali wyborczych wskazuje na zdecydowane zwycięstwo AfD w Saksonii-Anhalt. Partia nie uzyska jednak bezwzględnej większości w landowym parlamencie.

AfD: 44,5 proc.

CDU: 18,5 proc.

Lewica: 9,5 proc.

Zieloni: 9,0 proc.

SPD: 8,0 proc.

BSW: 5,0 proc.

FDP: 2,0 proc.

 AfD ma zdobyć 44,5 proc. głosów – wynika z pierwszej prognozy po zamknięciu lokali wyborczych. Partii może zabraknąć do samodzielnej większości.

Zdaniem 59 proc. wyborców wybory do parlamentu Saksonii-Anhalt powinny być „nauczką” dla rządu federalnego – wynika z sondażu Infratest dimap dla ARD.

Partia chce przekształcić Saksonię-Anhalt, stosunkowo niewielki kraj związkowy, w miejsce atrakcyjne dla dużych, rodzimych niemieckich rodzin o konserwatywnych poglądach społecznych, a jednocześnie w nieprzyjazne środowisko dla wielu imigrantów.

Wśród propozycji znalazły się deportowanie uchodźców lub kierowanie ich do ośrodków zbiorowego zakwaterowania, ulgi podatkowe dla rodzin wielodzietnych, bezpłatna opieka nad dziećmi oraz zakaz wywieszania w szkołach tęczowych flag symbolizujących ruch LGBT.

To około 24 punkty procentowe więcej niż o tej samej porze podczas poprzednich wyborów w 2021 roku.

Kanclerz Friedrich Merz przybył do siedziby CDU. Wraz z kierownictwem partii będzie śledził wynik wyborów w Saksonii-Anhalt.

Wokół katedry w Magdeburgu obecnie działa wiele jednostek policji. Funkcjonariusze są obecni w kilku miejscach w centrum miasta i zabezpieczają sytuację na miejscu.

Wielu wyborców w tym regionie nie jest silnie związanych z żadną partią. Tendencja jest taka, że wiele osób podejmuje decyzję stosunkowo krótko przed wyborami.

W 2021 roku aż 14 proc. wyborców zdecydowało dopiero w dniu wyborów, na którą partię odda swój głos. Kolejne 19 proc. podjęło decyzję dopiero w dniach bezpośrednio poprzedzających wybory.

Zgodnie z szacunkami policji na Placu Katedralnym w Magdeburgu, stolicy Saksonii-Anhaltu, zgromadziło się ok. 6 tys. osób. Demonstracja organizowana była przez szeroki sojusz organizacji społeczeństwa obywatelskiego, związków zawodowych oraz Kościołów. Uczestnicy demonstracji nie kryli swojego krytycznego stosunku do AfD.

O godzinie 18 powinniśmy poznać wyniki badań exit poll. 

Z Hansem-Thomasem Tillschneiderem rozmawiał Jerzy Haszczyński. 

Ulrich Siegmund, kandydat AfD na premiera, celebryta i największy influencer w Saksonii-Anhalt ma konta w mediach społecznościowych, które śledzą setki tysięcy obserwujących. Na wydarzeniach wyborczych witano go jak gwiazdę rocka. O Siegmundzie pisał na łamach „Rzeczpospolitej” Jerzy Haszczyński.

Wśród 16 landów są trzy miasta na prawie landu – Berlin, Brema i Hamburg. 

Pewne wejścia mogą być tylko trzy partie, które w tym landzie mogą uchodzić za duże: skrajnie prawicowa i izolowana przez prawie wszystkie pozostałe ugrupowania AfD (w sondażach 40-43 proc.), centroprawicowa CDU, która teraz ma tu premiera (22-24 proc.), i postkomunistyczna Lewica (11-14 proc.) - pisze Jerzy Haszczyński.

- W 100 proc. jesteśmy przeciwni wspieraniu Ukrainy, nie chcemy tam wysyłać nawet centa z pieniędzy podatników. Ale szanujemy prawo. Nie będziemy blokować przejazdu żadnych pojazdów wojskowych. Nie możemy tego zresztą robić - mówi w rozmowie z Jerzym Haszczyńskim Hans-Thomas Tillschneider, poseł Alternatywy dla Niemiec (AfD) do landtagu Saksonii-Anhaltu.

„Nadszedł ten dzień” - pisze na swoim profilu w serwisie X Alternatywa dla Niemiec. Partia podkreśla, że dziś po raz pierwszy może dojść do sytuacji, po której AfD stworzy rząd w landzie „z bezwzględną większością”. Wzywa sympatyków do głosowania, a tych, którzy nie są uprawnieni do głosowania w Saksonii-Anhalt – do zostania obserwatorem wyborów. 

Ugrupowanie, które powstało w wyniku rozłamu w socjalistycznej partii Linke, mającej korzenie w postkomunistycznej lewicy z NRD, wyklucza jednak możliwość wejścia do rządu z AfD, nie może być też pewne wejścia do Landtagu w Saksonii-Anhalt. Pozostałe, mainstreamowe niemieckie partie wykluczają jakąkolwiek możliwość współpracy z AfD. 

Dwa tygodnie po niedzielnych wyborach odbędą się wybory w dwóch innych wschodnich landach – Meklemburgii-Pomorzu Przednim i w Berlinie. Jeżeli wszędzie AfD osiągnęłoby bardzo dobre wyniki, to przyszłość rządu federalnego (tworzą go CDU/CSU i SPD), a zwłaszcza kanclerza Friedricha Merza (CDU), nie byłaby pewna – pisze szef działu Świat „Rzeczpospolitej”.

Taki wynik może dać AfD większość w Ladtagu, jeśli progu wyborczego nie przekroczą jednocześnie Zieloni, FDP i Sojusz Sahry Wagenknecht. 

Uprawnionych do udziału w wyborach jest ok. 1,6 mln osób.