Opozycja irańska myśli o upadku reżimu i się kłóci. Syn szacha to „neofaszysta”

Reza Pahlawi, syn obalonego w 1979 r. przez rewolucję islamską szacha Mohameda Rezy Pahlawiego, od kilku tygodni występuje w roli ewentualnego przywódcy Iranu po obaleniu Islamskiej Republiki.

Tak go widzi część emigrantów politycznych, część uczestników brutalnie zdławionych protestów z przełomu grudnia i stycznia oraz część zagranicznych polityków i ekspertów. Po sobotnim ataku USA i Izraela na Iran i śmierci ajatollaha Alego Chameneiego jednym z najważniejszych pytań jest to, czy jest ktoś, kto może zjednoczyć Irańczyków i nie dopuścić do chaosu, walk wewnętrznych.

Czytaj więcej

Komentarze

Jerzy Haszczyński: Pierwsza wielka wojna Donalda Trumpa. Masa wątpliwości

Reżim ajatollahów nigdy nie był tak słaby jak teraz, ale Donald Trump uznał, że stanowi bezpośred...

Syn ostatniego szacha Reza Pahlawi o ataku na Iran: to humanitarna interwencja

– Po raz pierwszy Irańczycy mają nowego prawdziwego lidera, Rezę Pahlawiego – mówił „Rzeczpospolitej” w połowie stycznia Huszang Asadi, pisarz i dziennikarz irański mieszkający w Paryżu, były więzień polityczny – zarówno za szacha, jak i za ajatollahów. 

Reza Pahlawi jednoznacznie i z entuzjazmem poparł w sobotę amerykańsko-izraelskie ataki na Iran, choć – mimo że jest znany z dobrych relacji z Izraelczykami – w swoim oświadczeniu wspomniał tylko o Ameryce i prezydencie Donaldzie Trumpie. Nazwał je „humanitarną interwencją”, której celem jest „aparat represji i jego machina zabijania”, a nie Iran i „jego wielki naród”. 

Syn szacha stwierdził w sobotę, że „nadejście pomocy” Trumpa to początek, dobić reżim muszą Irańczycy. „Zbliża się czas powrotu na ulice” – dodał.

W niedzielę ogłosił, że wraz z „wymazaniem z historii najkrwawszego despoty" Chameneiego nastąpił właściwie koniec Islamskiej Republiki Iranu. Przestrzegł też przedstawicieli reżimu i służb mundurowych, by nie próbowali wybrać następcy zabitego najwyższego przywódcy i nie marzyli o utrzymaniu się u władzy pod nowym szyldem. Mają „ostatnią szansę dołączyć do narodu” i wspomóc „stabilną transformację” Iranu w kraj wolny i dostatni. 

Czytaj więcej

Komentarze

Marek Kutarba: Atak na Iran to dla Polski zła wiadomość

Atak na Iran to geopolityczny wstrząs, który odbije się czkawką także w Polsce. Podczas gdy Teher...

Czego chce Narodowa Rada Irańskiego Oporu? „Konkretna szansa na zmianę władzy”

Do przejęcia władzy aspiruje także Narodowa Rada Irańskiego Oporu (NCRI), której główną siłą są Mudżahedini Ludowi, organizacja lewicowo-islamska, niegdyś walcząca przeciw monarchii, a potem przeciw reżimowi ajatollahów. – Chcieliby przejąć władzę. Sami od lat mają już marzącą o tym przywódczynię Marjam Radżawi. Ale Irańczycy ich nie kochają, bo oni [w latach 80. w czasie wojny iracko-irańskiej] przeszli na stronę reżimu irackiego, wystąpili przeciw swojemu narodowi i zabijali irańskich żołnierzy. Nic teraz nie ugrają – mówił we wspomnianym wywiadzie Huszang Asadi.

NCRI przedstawia się jednak jako organizacja, która przekształci Iran w republikę demokratyczną. Marjam Radżawi ogłosiła w sobotę utworzenie rządu przejściowego, powołując się na ogłoszony w 2020 r. „10-punktowy plan przyszłości Iranu” (zwany też planem przekazania suwerenności narodowi irańskiemu). Jest w nim mowa o demokracji, pluralizmie, wolności słowa, oddzieleniu religii od państwa, autonomii dla mniejszości etnicznych, w tym Kurdów. 

Czytaj więcej

Plus Minus

Jerzy Haszczyński: Mój brat obali ajatollaha - to już nie brzmi surrealistycznie

Reżim w Iranie broni się najdrastyczniejszymi metodami. Wie, że to walka o wszystko.

W oświadczeniu Marjam Radżawi nie ma jednak oceny amerykańskiego ataku. – Nie chodzi w nim o to, czy się z tego cieszymy, czy też nie. Lecz o to, że wojna nieuchronnie szkodzi ludziom, zwłaszcza tym, którzy są bezbronni. Naród powinien o siebie zadbać, zwłaszcza o najsłabszych, dzieci, kobiety, a zwłaszcza osoby starsze. Ale oczywiście widzimy konkretną szansę na zmianę władzy w Iranie. Liczymy na naród irański w tej kwestii, liczymy na opór narodu irańskiego. Wierzymy, że zmiana reżimu nastąpi ze strony narodu irańskiego. Obecny reżim jest osłabiony przez tę wojnę – mówi „Rzeczpospolitej” mieszkający w Berlinie Dżawad Dabiran z komitetu spraw zagranicznych NCRI.

– Opór trwa – podkreśla Dabiran i podaje przykład sprzed kilku dni: – Liczący ponad 200 osób oddział Mudżahedinów Ludowych w poniedziałek przeprowadził operację militarną w centrum Teheranu, w pobliżu siedziby najwyższego przywódcy ajatollaha Alego Chameneiego „dokładnie tam, gdzie w sobotę rano spadły amerykańskie bomby”. Wieczorem pojawiły się doniesienia, że Chamenei wtedy zginął. Śmierć najwyższego przywódcy irańskie media potwierdziły w niedzielę wcześnie rano.

Opozycja, która krytykuje Rezę Pahlawiego. „Chce wrócić do starej dyktatury”

Tuż przed amerykańsko-izraelskimi atakami Marjam Radżawi ostro skrytykowała syna szacha. Stwierdziła, że jego celem jest system „neofaszystowski” w Iranie. Poszło o podejście do mniejszości etnicznych, które stanowią znaczną część obywateli Iranu.

– Reza Pahlawi określił Kurdów jako separatystów i zapowiedział, że przyszła armia irańska będzie ich zwalczała. Nie ma żadnych separatystów, oni chcą po prostu autonomii. Ojciec i dziadek Rezy Pahlawiego dokonywali masakr na mniejszościach, my z nimi blisko współpracujemy – mówi Dabiran. I dodaje: – Media rozdmuchały postać Rezy Pahlawiego do niebotycznych rozmiarów, a on nie ma w Iranie żadnych realnych struktur. Chce wrócić do starej dyktatury, a ludzie tego nie chcą.

Sam Pahlawi przedstawia się jako zwolennik demokratycznych rządów w Iranie. Na swojej stronie internetowej określa się też mianem „lidera powstania narodowego”.