Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie pytania pojawiają się w kontekście zmiany czasu i ADHD?
- Jak zmiana czasu wpływa na nasze zdrowie i samopoczucie?
- Dlaczego osoby z ADHD są szczególnie dotknięte zmianą czasu?
- Jakie skomplikowane zależności występują między zmianą czasu a zaburzeniami snu?
- Jakie metody mogą pomóc złagodzić skutki zmiany czasu?
Niezależnie od tego, czy przestawiamy zegarki na czas zimowy czy letni, zmiana czasu nie pozostaje bez wpływu na nasze samopoczucie. Potwierdzają to badania naukowe. Rozregulowanie zegara biologicznego i zaburzenie codziennej rutyny są wyjątkowo niekorzystne w przypadku osób z ADHD.
Jak zmiana czasu wpływa na nasze zdrowie?
Liczne badania naukowe jednoznacznie wskazują, że zmiana czasu powoduje negatywne skutki dla naszego zdrowia. Odczuwamy je szczególnie w ciągu pierwszych dni po przestawieniu zegarków. Zmiana czasu wpływa na rozregulowanie naszego zegara biologicznego i zaburza rytm dobowy związany z ilością światła dziennego w określonych porach dnia.
Krótkie dni i długie wieczory u wielu osób powodują przygnębienie i prowadzą do zaburzeń snu. Naukowcy dowiedli, że w ciągu pierwszego miesiąca po zmianie czasu na zimowy wzrasta liczba przypadków depresji. Zmiana czasu na letni również ma istotny wpływ na nasze zdrowie. Konieczność wstawania o godzinę wcześniej często powoduje stres, zmęczenie i problemy z koncentracją.
Czytaj więcej
Choć przez lata ADHD kojarzono głównie z nadpobudliwymi chłopcami, dziś coraz częściej mówi się o dorosłych – zwłaszcza kobietach – które przez cał...
Wpływ zmiany czasu na osoby z ADHD. Dlaczego jest dla nich szczególnie trudna?
ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, objawia się problemami z koncentracją i nadmierną aktywnością. Dla dotkniętych nim osób bardzo ważna jest codzienna rutyna. Jej zakłócenie związane ze zmianą czasu może być szczególnie trudnym wyzwaniem.
ADHD jest czynnikiem ryzyka zaburzeń snu. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej i problemy ze snem często idą w parze. Mogą się objawiać trudnościami z zasypianiem i częstymi przebudzeniami. Gdy dojdzie do tego zmiana czasu, dyskomfort może być jeszcze bardziej odczuwalny.
Senność może z kolei nasilać objawy typowe dla ADHD, zwłaszcza problemy z pamięcią. Dotyczy to szczególnie pierwszego tygodnia po zmianie czasu. Odczuwalne może być pogorszenie koncentracji i zdolności do utrzymania stałego harmonogramu codziennych obowiązków. Mniejsza ilość światła słonecznego może natomiast pogłębić wahania nastroju i problemy z emocjami.
Czytaj więcej
Nowe badania zaprezentowane na Kongresie Europejskiego Towarzystwa Neuropsychofarmakologii (ECNP) w Amsterdamie wskazują, że kobiety z zespołem nad...
Jak złagodzić skutki zmiany czasu? Porady ekspertów
By złagodzić objawy związane ze zmianą czasu, organizacja CHADD (Children and Adults with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder) wspierająca dzieci i dorosłych z ADHD radzi, by trzymać się kilku ważnych zasad. Obejmują one:
- Powolne przesuwanie godziny snu – eksperci zalecają codzienne przesuwanie pory kładzenia się spać o około 15 minut przez kilka dni, najlepiej jeszcze przed zmianą czasu. Dzięki temu łatwiej będzie się przyzwyczaić do nowej pory wstawania. Ta zasada jest pomocna dla każdego. Ważne jest również wyciszenie przed snem. Nie należy używać ekranów, które rozpraszają uwagę.
- Dostosowanie codziennej rutyny do nowego czasu – pory posiłków i codziennych czynności również najlepiej zmieniać stopniowo. Po pewnym czasie organizm powinien przyzwyczaić się do nowej rutyny. Eksperci zalecają tu elastyczność i dostosowanie zadań do rytmu, który wyznacza organizm.
- Czas na świeżym powietrzu - światło słoneczne, nawet w pochmurny dzień, pomaga organizmowi w naturalny sposób dostosować rytm dobowy. Wyjście na zewnątrz na dziesięć minut rano może przyspieszyć proces adaptacji.
- Zadbaj o przypomnienia – ponieważ zmiana rytmu dnia może powodować problemy z koncentracją, warto mieć pod ręką notatnik lub ustawić przypomnienia i zapisywać rzeczy, o których trzeba pamiętać.
W razie potrzeby można zasięgnąć porady lekarza, zwłaszcza jeśli zmiana czasu wymaga zmiany pory przyjmowania leków.
Czytaj więcej
ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, obrosło mitami. Wielu osobom kojarzy się z dziećmi, które nie potrafią usiedzi...
Kiedy zmienimy czas na zimowy w 2025 roku?
Zmiana czasu na zimowy wypada zawsze w ostatni weekend października, z soboty na niedzielę. W tym roku nastąpi dokładnie w niedzielę 26 października. Cofniemy wtedy zegarki o godzinę, z godziny 3.00 na 2.00. Jeśli zatem wstaniemy w niedzielę o godzinie 9, na zegarku będzie dopiero godzina 8. Przez to jednak o godzinę wcześniej zapadnie zmrok.
Zmiany czasu będą nam towarzyszyć co najmniej do końca 2026 roku. Dyskusja na temat ich zniesienia trwa w Unii Europejskiej od lat. Mimo że większość obywateli krajów unijnych, w tym Polski, opowiada się za zniesieniem zmiany czasu, jak na razie nie zapadły w tej sprawie żadne wiążące decyzje.
