- Czas podjąć odważne reformy, które wzmocnią autorytet instytucji i zaufanie obywateli, wprowadzić środki usprawniające funkcjonowanie systemu politycznego w świetle poważnych wyzwań naszych czasów, w zgodzie z nowymi realiami – mówił premier w wystąpieniu transmitowanym przez grecką telewizję.
Co premier Grecji chce zmienić w konstytucji?
Zmiany mają dotyczyć m.in. artykułu 86 konstytucji, który mówi o immunitecie, jakim cieszą się urzędujący i byli ministrowie oraz wiceministrowie w związku z przestępstwami, jakich dopuścili się w trakcie wykonywania obowiązków. Uchylać immunitet członkom rządu i byłym członkom rządu może obecnie wyłącznie parlament.
Premier chce również wprowadzić zmiany w zakresie artykułu 103 konstytucji Grecji, który zapewnia urzędnikom (przede wszystkim służby cywilnej) nieusuwalność z zajmowanych stanowisk tak długo, jak one istnieją. W teorii ma to chronić przed politycznymi czystkami w urzędach po zmianie władzy, w praktyce utrudnia jednak prowadzenie polityki kadrowej w oparciu o kompetencje urzędników.
Czytaj więcej
Setki tysięcy Greków wyszły na ulice miast w Grecji, domagając się wyciągnięcia odpowiedzialności wobec winnych najtragiczniejszej katastrofie kole...
– Opowiadam się za zmianą artykułu 86 od 20 lat. Równie jasne jest moje zaangażowanie w walkę z „głębokim państwem” (ang. deep state). Administracja publiczna, która jest skuteczna i przyjazna obywatelom musi być ciągle oceniana, a koncepcja nieusuwalności ze stanowiska wymaga całkowicie nowego podejścia – oświadczył Mitsotakis. Obecnie chronieni konstytucją urzędnicy mogą stracić pracę w wyniku popełnienia poważnego przestępstwa, postępowania dyscyplinarnego lub gdy ich stanowisko zostanie zlikwidowane.
Po tym, jak urzędujący parlament przyjmie zmiany w konstytucji bezwzględną większością głosów, musi zostać rozwiązany, a nowo wyłoniony parlament musi przyjąć zmianę konstytucji większością 3/5 głosów lub, w szczególnych przypadkach, 2/3 głosów
Premier mówił też, że rewizja konstytucji musi zawierać mechanizmy gwarantujące stałą równowagę fiskalną oraz zmuszające do składania wiarygodnych obietnic przez partie polityczne, tak aby kraj „nigdy nie zszedł na groźną ścieżkę populizmu, który ma katastrofalne konsekwencje”, za co , jak dodał, Grecy w przeszłości „drogo płacili”.
Mitsotakis zaapelował do partii opozycyjnych o konsensus niezbędny do przeprowadzenia zmian w konstytucji. – Mam nadzieję, że proces rewizji konstytucji posłuży jako odpowiedź na toksyczność (...) partyjnego okopania się, które charakteryzuje system polityczny – oświadczył.
– Świat w 2026 roku jest inny i stwarza nowe wyzwania – podkreślił Mitsotakis, wskazując na potrzebę zmian w konstytucji.
Rząd chce doprowadzić do powstania komisji parlamentarnej, która zajmie się propozycjami zmian w konstytucji do kwietnia.
Zmiana konstytucji Grecji wymaga rozwiązania parlamentu
Partia Mitsotakisa, lidera centroprawicowej Nowej Demokracji, prowadzi w sondażach, ale ostatnio ugrupowanie boryka się ze skandalem korupcyjnym – okazało się, że niektórzy rolnicy, działając w zmowie z urzędnikami, fałszowali dokumenty świadczące o posiadaniu przez nich ziemi, by wyłudzać dotacje z UE. Sprawę ujawnili europejscy śledczy w 2025 roku, obecnie sprawę bada parlament.
Zmiana konstytucji Grecji wymaga wyrażenia na nią zgody przez dwa kolejne parlamenty. Po tym, jak urzędujący parlament przyjmie zmiany bezwzględną większością głosów, musi zostać rozwiązany, a nowo wyłoniony parlament musi przyjąć zmianę konstytucji większością 3/5 głosów lub, w szczególnych przypadkach, 2/3 głosów, jeśli zmiana dotyczy podstawowych zasad ustrojowych.
