Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie są cele negocjacji, które USA prowadzą z Białorusią?
- Co USA mogą zaoferować Białorusi w ramach negocjacji?
- Ilu więźniów zostało uwolnionych w największej, jak dotąd, amnestii ogłoszonej przez Mińsk odkąd prezydentem USA został Donald Trump?
Negocjacje są elementem procesu ocieplania relacji między USA a najbliższym sojusznikiem Rosji. Stany Zjednoczone mają oferować Białorusi złagodzenie nałożonych na ten kraj sankcji, a długofalowym celem tych działań może być, w intencji Waszyngtonu, osłabienie więzi między Rosją i Białorusią.
Negocjacje z Białorusią: Jaki długoterminowy cel stawiają sobie Stany Zjednoczone?
We wrześniu władze Białorusi zgodziły się uwolnić 52 więźniów politycznych – i była to największa, jak dotąd, amnestia dla tej grupy więźniów, odkąd prezydentem USA został Donald Trump. Organizacje broniące praw człowieka szacują, że w białoruskich więzieniach przebywa ok. 1 000 więźniów politycznych – w tej grupie jest m.in. dziennikarz „Gazety Wyborczej”, działacz mniejszości polskiej na Białorusi Andrzej Poczobut (w więzieniu przebywa od 2021 roku). W ramach jednej z poprzednich amnestii, do której doszło w czerwcu, wolność odzyskał m.in. Siarhiej Cichanouski, mąż liderki białoruskiej opozycji Swietłany Cichanouskiej (zaangażowała się w politykę po aresztowaniu jej męża, niejako w jego imieniu wystartowała w wyborach prezydenckich z 2020 roku).
Czytaj więcej
W otwarciu przejść granicznych z Białorusią nie chodzi o Aleksandra Łukaszenkę. Chodzi o to, z kim Polska będzie sąsiadować za pięć, dziesięć czy p...
Reuters nie podaje, kto miałby odzyskać wolność w ramach nowej amnestii, którą negocjują Amerykanie. Nie wiadomo też, kiedy mogłoby dojść do uwolnienia tak dużej grupy więźniów. Białoruska ambasada w Waszyngtonie nie odpowiedziała na pytania agencji Reutera.
W weekend Łukaszenko ułaskawił 31 obywateli Ukrainy skazanych za różnego rodzaju przestępstwa.
W przeszłości pojawiały się informacje o negocjacjach na temat złagodzenia sankcji na białoruski sektor potasowy
Niektórzy przedstawiciele administracji USA przekonywali dziennikarzy agencji Reutera, że administracja Trumpa realizuje wobec Białorusi długoterminową, szeroką strategię, której celem jest wyciągnięcie Białorusi z geopolitycznej orbity Rosji, nawet jeśli ma się to udać tylko w ograniczonym zakresie. Białoruś i Rosja wchodzą w skład tzw. Państwa Związkowego (Związku Białorusi i Rosji), konfederacji, w ramach której Rosja stara się zwiększyć kontrolę nad sąsiednim państwem, byłą republiką radziecką. W 2023 roku Rosja rozmieściła na terytorium Białorusi swoją taktyczną broń jądrową – to pierwszy przypadek, gdy broń atomowa – po zakończeniu zimnej wojny – opuściła terytorium Federacji Rosyjskiej.
Nawet niewielkie przesunięcie Białorusi w stronę Zachodu byłoby strategicznym sukcesem dla USA. Większość europejskich państw dystansuje się od Białorusi ze względu na oskarżenia władz w Mińsku o fałszowanie wyborów, łamanie praw człowieka, a także bliskie relacje z Moskwą. Białoruś jest oskarżana przez władze Polski o rozpoczęcie w 2021 roku działań hybrydowych przeciwko naszemu państwu, poprzez wywieranie rosnącej presji migracyjnej na polsko-białoruską granicę (choć – jak piszemy w rp.pl – presja ta w ostatnich tygodniach słabnie). Litwa niedawno zamknęła na pewien czas całkowicie granicę z Białorusią, ze względu na balony meteorologiczne, które nadlatywały nad Litwę z Białorusi i zakłócały działanie tamtejszych lotnisk. Balony takie są używane do przemytu papierosów.
Co USA mogą zaoferować Białorusi?
W imieniu USA negocjacje z Mińskiem ma prowadzić m.in. John Coale, którego Trump mianował w listopadzie specjalnym przedstawicielem prezydenta USA ds. Białorusi.
Departament Stanu USA nie chciał skomentować doniesień na temat negocjacji USA z Białorusią. Wyraził jedynie uznanie dla przywództwa Trumpa w tym zakresie i „wysiłków Coale'a” – pisze Reuters. Biuro prasowe Departamentu Stanu podkreśla, że USA są gotowe do rozmów z Białorusią „mających służyć realizacji interesów USA, a także kontynuowania wysiłków na rzecz uwalniania politycznych więźniów”.
Nie jest jasne, co obecnie USA oferują Białorusi w zamian za uwolnienie kolejnych więźniów. W przeszłości pojawiały się informacje o negocjacjach na temat złagodzenia sankcji na białoruski sektor potasowy (Białoruś jest jednym z głównych dostawców soli potasowych, wykorzystywanych do produkcji nawozów). Z kolei Coale mówił publicznie, że USA chciałyby ponownie otworzyć ambasadę w Mińsku, która została zamknięta w 2022 roku, po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę (Rosjanie dokonali inwazji m.in. z terytorium Białorusi).
