Chodzi o sytuacje, gdy kierowca przekracza o więcej niż 50 km/h dopuszczalną prędkość w obszarze zabudowanym lub w przypadku przewożenia większej liczby osób niż określa to dowód rejestracyjny.
Zakwestionowana w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 roku (sygn. K 4/21) procedura zakładała automatycznie możliwość zatrzymania prawa jazdy bez wcześniejszego rozstrzygnięcia zarzutów co do prawidłowości pomiaru prędkości.
Jak zauważa rzecznik praw obywatelskich, formalnie skutkiem wyroku TK jest brak możliwości wydania przez starostę decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy wyłącznie na podstawie informacji organu kontroli ruchu drogowego. Zdaniem Trybunału decyzja ta powinna być oparta na ustaleniach faktycznych. Oznacza to, że w przypadku, gdy kierowca zakwestionuje fakt naruszenia prawa, to obowiązkiem starosty jest dokonanie stosownych ustaleń w postępowaniu administracyjnym.
TK wskazał, że na ustawodawcy ciąży obowiązek określenia odpowiedniego trybu i środków prawnych, które będą umożliwiać efektywne procedowanie i ustalanie przez starostów okoliczności faktycznych. Jednak jak podkreśla RPO, do dziś takiej inicjatywy prawodawczej nie podjęto.
„Doszło do sytuacji, w której zatrzymanie prawa jazdy przez Policję nie prowadzi do wydania przez właściwego starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, ponieważ starostowie powołują się na wyrok TK. W konsekwencji nie ma podstawy prawnej do dokonania – po upływie trzech miesięcy – zwrotu tego dokumentu. Zarówno starostowie, jak i Policja uznają się za organy niewłaściwe w tym zakresie, ze względu na brak przepisów regulujących tryb zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w przypadku, gdy nie doszło do wydania decyzji o jego zatrzymaniu. Powoduje to, że trzymiesięczny okres, na jaki prawo jazdy może zostać zatrzymane, znacznie się wydłuża” - pisze rzecznik praw obywatelskich, który zwrócił się do Marszałek Senatu o podjęcie działań legislacyjnych w celu wykonania wyroku TK.
