Drag queen i nie tylko. Dokument o Andrzeju Sewerynie

To nie jest biograficzny dokument, z chronologicznie przedstawionym życiem bohatera. Koncentruje się na współczesności 78-letniego dziś aktora, dyrektora Teatru Polskiego w Warszawie, męża i dziadka.

Andrzej Seweryn dyrektor

Zanim ten obraz zrealizowany przez Arkadiusza Bartosiaka powstał, pojawiła się książka – wywiad rzeka z Andrzejem Sewerynem „Ja prowadzę!” Łukasza Klinke i Arkadiusz Bartosiaka, stanowiąca zapis spotkań z aktorem w 2018 roku, kiedy obchodził 50-lecie pracy twórczej.

„Nieważne, jak się nazywam, jestem postacią fikcyjną. Wszelkie podobieństwo do osób żyjących itd. Osiągnąłem w życiu wszystko, co chciałem. Teraz przyszło mi do głowy, by obejrzeć się na innym tle, po polsku mówi się „przejrzeć się w czyichś oczach”. Może się przejrzę” – takim wyznaniem Seweryna z offu rozpoczyna się film. I taki jest ten obraz – pokazuje jego kolejne role, w których zmienia się jak kameleon, z chęcią poddając się zamysłom realizatorów. Towarzyszą mu nie tylko w tak oczywistych miejscach jak teatr, plan filmowy czy gabinet dyrektorski w Teatrze Polskim, ale także w pokoju, w którym odbywa rehabilitację po wyczerpujących wielogodzinnych obowiązkach zawodowych.

Jak refren wybrzmiewają kadry pokazujące Seweryna w samochodzie z nieodłącznym telefonem komórkowym. Sięga po niego nie tylko, by odebrać wiadomości, ale i traktuje telefon jak podręczną pomoc. Gdy padają pytania, na które nie potrafi odpowiedzieć – dzwoni, by uzyskać podpowiedzi od współpracowników, bliskich.

Andrzej Seweryn i żony

Jest wciąż bardzo zajętym człowiekiem. Gdy dzwoni żona, pytając, o której wróci do domu, odpowiada: „Nie wiem, kochanie, o której będę, jestem dyrektorem teatru”. W czasie innej konwersacji wyznaje rozmówcy, że bardzo kocha swoją żonę i dodaje, śmiejąc się: „Dla Kaśki rzuciłem pięć żon!”. Ale źle liczy, obecna żona go poprawia.

Od czasu do czasu pojawiają się inne tematy osobiste jak śniadanie i rozmowy w samochodzie z wnukiem Aaronem. Pokazuje się jako kochający, cierpliwy dziadek, gotowy do wsłuchiwania się w potrzeby kilkulatka. Przywołane zostaje rozstanie rodziców aktora, które Seweryn przeżył, będąc uczniem II klasy szkoły podstawowej: „Pamiętam rozpacz mamy”.

Kamera pokazuje aktora na odsłonięciu muralu poświęconego Janowi Lityńskiemu, wypowiadającego się na temat kondycji współczesnego teatru, a także konfliktu wokół Teatru im. Słowackiego w Krakowie, interweniującego w sprawie zakwaterowania Ukraińców w teatrze po wybuchu wojny. Seweryn jest otwarty na pytania, chętny na udzielanie odpowiedzi – nieraz na granicy błazenady.

Widzowie zobaczą bohatera filmu w jego teatrze w czasie próby „Don Juana” Moliera, kiedy wyjaśnia aktorom, że „Molier to jest energia” i że w graniu tego autora: „chodzi o uwypuklanie, a nie o spłaszczanie”. Wie, o czym mówi, bo przed laty tytułową rolą w tej sztuce rozpoczął swoją wieloletnią teatralną przygodę w zespole Comédie-Française w Paryżu, a zagrał ją też na Festiwalu Awiniońskim, mekce europejskiego teatru.

Fascynująco Seweryn prezentuje się na planie miniserialu „Królowa”, w którym zagrał tytułową rolę, przemieniając się sugestywnie w drag queen. Zobaczyć można kolejne fazy przemiany – od zakładania sztucznych piersi i błyszczącej czerwonej sukni po wyrazistą charakteryzację. Aktora cierpliwie znoszącego długie godziny przygotowań i oczekiwania, by wystąpić w dwóch piosenkach.

Kamera systematycznie przygląda się Sewerynowi z bliska, rejestruje zmieniające się jak w kalejdoskopie grymasy jego twarzy. Pojawiają się też jaskółki nadchodzącej starości – mimo nieustannie pielęgnowanej aktywności.

Andrzej Seweryn i system nerwowy

W kostiumie Hamma z „Końcówki” Becketta w reżyserii Antoniego Libery opowiada o spotkaniu z 98-letnim Peterem Brookiem, u którego przed laty zagrał w słynnej „Mahabharacie”. O jego opatulonej kocami postaci w fotelu, postępującej starości, nieobecnych oczach, rozważaniach, na ile wybitny reżyser był wówczas obecny wśród żywych.